Dưới đây là tóm tắt 20 nguyên tắc chính đúc kết từ nội dung của cuốn sách, thân mời các bạn tham khảo:

1. Lãnh đạo là Mối quan hệ, không phải Chức vụ (If It’s Lonely at the Top, You’re Not Doing Something Right): Lãnh đạo không nên cảm thấy cô đơn trên đỉnh cao, vì lãnh đạo là xây dựng mối quan hệ và sự kết nối với mọi người chứ không chỉ là quyền lực.

2. Người khó dẫn dắt nhất chính là bản thân (The Toughest Person to Lead Is Always Yourself): Bạn phải tự lãnh đạo, rèn luyện kỷ luật và phát triển bản thân trước khi có thể dẫn dắt người khác.

3. Những khoảnh khắc quyết định định hình khả năng lãnh đạo của bạn (Defining Moments Define Your Leadership): Cách bạn phản ứng trong những thời điểm bước ngoặt sẽ bộc lộ và định hình con người lãnh đạo của bạn.

   

4. Khi bị phản đối, bạn biết mình đang dẫn đầu (When You Get Kicked in the Rear, You Know You’re Out in Front): Sự phản đối hoặc chỉ trích thường là dấu hiệu cho thấy bạn đang tiến về phía trước và tạo ra sự thay đổi.

5. Không bao giờ làm việc một ngày nào trong đời (Never Work a Day in Your Life): Đây là nguyên tắc về đam mê. Khi bạn tìm thấy công việc mình yêu thích và phù hợp với thế mạnh của mình, bạn sẽ không cảm thấy đó là gánh nặng hay nghĩa vụ, mà là niềm vui và sự tận hiến. Maxwell khuyên các nhà lãnh đạo nên tìm “vùng hoạt động” (the zone) của mình và ở lại đó.

6. Nhà lãnh đạo giỏi nhất là người biết lắng nghe (The Best Leaders Are Listeners): Lắng nghe chủ động giúp thấu hiểu con người, ngăn ngừa các vấn đề leo thang và cải thiện tổ chức.

   

7. Trách nhiệm đầu tiên của nhà lãnh đạo là xác định thực tế (A Leader’s First Responsibility Is to Define Reality): Lãnh đạo cần nhìn thẳng vào sự thật, dù khó khăn đến đâu, để đưa ra phương hướng đúng đắn.

8. Muốn biết năng lực lãnh đạo, hãy nhìn vào đội ngũ (To See How the Leader Is Doing, Look at the People): Hiệu quả của nhà lãnh đạo được đo lường qua sự phát triển, năng lực và thành tựu của những người đi theo họ.

9. Đừng gửi vịt đi học làm đại bàng (Don’t Send Your Ducks to Eagle School): Tập trung phát triển điểm mạnh của nhân viên và đặt họ vào đúng vị trí, thay vì cố gắng thay đổi bản chất của họ.

10. Giữ tâm trí vào điều cốt lõi (Keep Your Mind on the Main Thing): Ưu tiên hóa công việc và tập trung vào những mục tiêu quan trọng nhất.

    

11. Sai lầm lớn nhất là không hỏi về sai lầm của mình (Your Biggest Mistake Is Not Asking What Mistake You’re Making): Nhà lãnh đạo cần cởi mở, ham học hỏi và sẵn sàng nhận phản hồi để sửa sai.

12. Đừng quản lý thời gian, hãy quản lý cuộc sống (Don’t Manage Your Time—Manage Your Life): Cân bằng cuộc sống và công việc là chìa khóa để duy trì năng lượng và hiệu suất bền vững.

13. Luôn học hỏi để luôn dẫn đầu (Keep Learning to Keep Leading): Quá trình học tập và phát triển cá nhân không bao giờ dừng lại đối với một nhà lãnh đạo.

14. Con người rời bỏ con người, không phải công ty (People Quit People, Not Companies): Mối quan hệ giữa sếp và nhân viên là yếu tố then chốt trong việc giữ chân nhân tài.

15. Kinh nghiệm không phải người thầy giỏi nhất (Experience Is Not the Best Teacher): Kinh nghiệm được đánh giá đúng mới là người thầy giỏi nhất. Học hỏi từ kinh nghiệm một cách có chủ đích mới mang lại giá trị.

16. Trở thành người kết nối, không chỉ người leo lên (Be a Connector, Not Just a Climber): Tập trung xây dựng mạng lưới quan hệ và thêm giá trị cho người khác thay vì chỉ tìm cách thăng tiến cho bản thân.

17. Sự lựa chọn của bạn định hình bạn (The Choices You Make, Make You): Cuộc sống và sự nghiệp lãnh đạo là tổng hòa của những quyết định bạn đưa ra hàng ngày.

18. Tầm ảnh hưởng phải được xây dựng và duy trì liên tục qua hành động, không phải là thứ có sẵn mãi mãi.

19. Để đạt được điều gì đó, bạn phải từ bỏ điều gì đó (For Everything You Gain, You Give Up Something): Sự đánh đổi là không thể tránh khỏi trên con đường thành công.

20. Ít nhà lãnh đạo thành công nếu không được nhiều người mong muốn họ thành công (Few Leaders Are Successful Unless a Lot of People Want Them to Be): Sự ủng hộ của cấp dưới là yếu tố sống còn cho sự thành công của người lãnh đạo.

Đúc kết lại từ những nguyên tắc này cho chúng ta hiểu một điều rằng: Lãnh đạo là một hành trình liên tục của việc tự cải thiện, xây dựng mối quan hệ dựa trên lòng tin, và đưa ra những quyết định đúng đắn để tối đa hóa tiềm năng của bản thân và đội ngũ.

“OGSM” là viết tắt của “Objectives (Mục tiêu chiến lược), Goals (Kết quả mong đợi), Strategies (Chiến lược thực hiện) and Measures (Phương pháp đo lường).

Kết hợp lại, bốn yếu tố này tạo thành một mô hình cung cấp cho chúng ta phương pháp chuyển đổi tầm nhìn của mình thành một mô hình kinh doanh và chiến lược có thể hành động được.

OGSM khá là giống so với OKRs (Objectives and Key Resutls), điểm khác biệt là nó cung cấp một mô hình lập kế hoạch bao quát hơn; và áp dụng rộng rãi cho nhiều hình thái tổ chức và dự án hơn.

Mô hình OGSM bao gồm bốn yếu tố cốt lõi:

• Objective (Mục tiêu chiến lược) là các mục tiêu dài hạn mang tính định tính do ban quản lý đặt ra. Chúng nhằm mục đích truyền cảm hứng và chỉ ra tầm nhìn của tổ chức, tức là tổ chức muốn đạt được điều gì trong một, ba hoặc năm năm.

• Goal (Kết quả kỳ vọng) được sử dụng để xác định thành công. Chúng chỉ rõ những gì thực sự cần phải đạt được để đạt được mục tiêu mong muốn.

• Strategies (Chiến lược thực hiện) thể hiện chính xác cách thức đạt được mục tiêu của từng cá nhân và nêu rõ ai phải làm gì.

• Measures (Phương pháp đo lường) cho thấy mức độ gần (hoặc xa) của việc đạt được mục tiêu. Các chỉ số hiệu suất chính (KPI) được sử dụng để theo dõi tiến độ và đo lường thành công của các chiến lược.

Vì vậy, việc phát triển chiến lược sử dụng khuôn khổ OGSM sẽ trả lời bốn câu hỏi sau:

• Chúng ta đang phát triển theo hướng nào ?

• Khi chúng ta đến đó, nó sẽ trông như thế nào ?

• Chúng ta sẽ đến đích bằng cách nào ?

• Làm sao chúng ta biết mình đang đi đúng hướng?

Nghĩ theo kiểu OGSM sẽ giúp bạn có một tư duy mạch lạc và tổng thể hơn.

Ví dụ một bạn trẻ tuyên bố về mục tiêu trở thành team leader.

Mục tiêu (Objective) của tôi là trở thành Trưởng phòng Marketing trong vòng 5 năm, dẫn dắt một đội ngũ chuyên nghiệp. Tôi sẽ đạt được (Goal) điều đó bằng cách hoàn thành chương trình MBA và quản lý thành công ít nhất 3 dự án lớn. Chiến lược (Strategies) của tôi bao gồm việc chủ động tham gia các khóa học quản lý, đề xuất nhận trách nhiệm các dự án quan trọng, và mở rộng mạng lưới quan hệ với các chuyên gia trong ngành. Tôi sẽ đo lường (Measures) tiến độ thông qua bằng cấp, số lượng dự án đã hoàn thành, và số lượng kết nối chuyên nghiệp đã xây dựng được

Hoặc tuyên bố về mục tiêu bán hàng B2B.

Mục tiêu chiến lược (Objective) của chúng ta là trở thành đối tác cung cấp giải pháp công nghệ hàng đầu cho các doanh nghiệp sản xuất SME. Để đạt được (Goal) điều đó, chúng ta cần tăng doanh thu B2B lên 50% và ký kết 20 hợp đồng mới trong 12 tháng tới. Chúng ta sẽ làm điều này (Strategies) bằng cách tập trung vào tiếp thị nội dung nhắm đến các vấn đề của ngành, tổ chức các buổi webinar chuyên sâu, và xây dựng một đội ngũ bán hàng có kiến thức chuyên môn cao. Thành công của chiến lược sẽ được đo lường (Measures) thông qua việc theo dõi doanh thu hàng tháng và số lượng hợp đồng mới đã ký.

Trên hành trình làm team leader, rồi quản lý, lãnh đạo, việc cập nhật kiến thức và tìm kiếm nguồn tài nguyên chất lượng luôn là ưu tiên hàng đầu. Với mong muốn tạo ra một không gian thực sự hữu ích, nơi mà mọi người có thể dễ dàng tiếp cận, trao đổi và ứng dụng những điều mình học được vào công việc hàng ngày, mình và đội ngũ đây xây dựng cộng đồng OKR.com.vn.

Mình tin rằng đây sẽ là "ngôi nhà chung" dành cho những ai đam mê quản trị, mong muốn vận hành doanh nghiệp hiệu quả và tạo ra những đột phá.

Với sứ mệnh cung cấp các phương pháp và tài nguyên quản trị chất lượng hàng đầu, đặc biệt chú trọng vào OKR (Mục tiêu và Kết quả then chốt) và KPI (Chỉ số hiệu suất chính), OKR.com.vn ra đời nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vận hành tổ chức hiệu quả, tối ưu hóa quy trình và đạt được những bước tăng trưởng đột phá.

OKR.com.vn được xây dựng vững chắc trên bốn trụ cột chính, mang đến một hệ sinh thái tri thức và kết nối toàn diện cho các thành viên:

1. Bài viết nghiên cứu chuyên sâu về quản trị

Đây là nơi tập hợp các bài viết chuyên môn được nghiên cứu kỹ lưỡng, cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từng bước để các nhà quản lý thiết lập và ứng dụng các mô hình quản trị tiên tiến vào thực tiễn doanh nghiệp. Bạn sẽ tìm thấy các phân tích sâu sắc về OKR, KPI, Lean, Agile và nhiều phương pháp quản trị hiện đại khác, giúp nâng cao năng lực điều hành và ra quyết định.

2. Kho tài nguyên quản trị phong phú

OKR.com.vn tự hào sở hữu một kho tài nguyên khổng lồ, bao gồm các mẫu quy trình chuẩn hóa, biểu mẫu thực tiễn, framework quản trị chi tiết và bộ sưu tập ebook chuyên ngành giá trị. Tất cả tài liệu đều được chọn lọc và tập trung chuyên sâu vào các lĩnh vực quan trọng như thiết lập và triển khai OKR, xây dựng hệ thống KPI hiệu quả, quản lý hiệu suất, tối ưu hóa quy trình làm việc.

3. Cộng đồng kết nối và chia sẻ tri thức

OKR.com.vn không chỉ là một kho tàng kiến thức mà còn là một không gian tương tác năng động. Nơi đây kết nối các nhà quản lý, chuyên gia hàng đầu và những cá nhân đam mê quản trị trên toàn quốc. Các thành viên có thể tự do chia sẻ góc nhìn, trao đổi ý tưởng mới, đặt câu hỏi và thảo luận về những thách thức, cơ hội trong lĩnh vực quản trị. Sự tương tác này sẽ tạo ra một môi trường học hỏi không ngừng, nơi mọi người cùng nhau phát triển và tìm ra giải pháp cho các vấn đề thực tiễn.

4. Mạng lưới kết nối công việc chuyên nghiệp

Bên cạnh việc cung cấp tri thức, OKR.com.vn còn là cầu nối uy tín giúp bạn khám phá và kết nối các cơ hội giao thương, hợp tác công việc tiềm năng. Cộng đồng sẽ là nền tảng để các doanh nghiệp tìm kiếm nhân sự chất lượng cao, các chuyên gia tìm kiếm dự án phù hợp, và các đối tác tìm kiếm cơ hội hợp tác chiến lược. Mục tiêu là tạo ra một mạng lưới vững mạnh, nơi các giá trị kinh tế và chuyên môn được lan tỏa mạnh mẽ.

Với mong muốn góp phần giúp từng cá nhân và tổ chức dễ dàng nắm bắt, thực hành các kiến thức quản trị tiên tiến để vận hành hiệu quả và đạt được sự tăng trưởng đột phá, cộng đồng OKR.com.vn sẽ liên tục cập nhật, phổ cập và lan tỏa tri thức quản trị đúng đắn đến cộng đồng doanh nghiệp và các nhà quản lý tại Việt Nam.

Rất mong chờ và chào đón các bạn tại cộng đồng OKR.com.vn.

Ghé thăm cộng đồng OKR.com.vn

Đây là bài viết mình viết cho OKR Hub - Cộng đồng dành cho các nhà quản trị tiên phong, cung cấp các phương pháp, tài nguyên quản trị chất lượng. Mời các bạn đọc bài gốc và tạo tài khoản tham gia cộng đồng OKR Hub cùng mình nhé.

Những lầm tưởng về chiến lược: Chiến lược không phải là gì?

Mình muốn tiếp cận bài viết hôm nay bằng một cách khác lạ một chút, vì vậy, trước hết, hãy cùng mình "bóc tách" xem chiến lược KHÔNG phải là gì nhé.

*Lưu ý rằng đây là góc nhìn cá nhân của mình, mình cũng khuyến khích mọi người tham khảo thêm nhiều góc nhìn và thảo luận cởi mở nhé

1. Chiến lược không phải là một bộ KPI (Chỉ số đo lường hiệu suất). Đó đơn giản chỉ là danh sách các chỉ số để theo dõi thôi.

2. Chiến lược không phải là một danh sách các sáng kiến. Cái đó gọi là lộ trình (roadmap).

3. Chiến lược không phải là một loạt các tham vọng hay mơ ước. Đấy giống một bảng tầm nhìn (vision board) hơn.

4. Chiến lược không phải là danh sách các hành động cụ thể. Đó là kế hoạch thực thi chi tiết.

5. Chiến lược cũng không phải là bản dự báo doanh thu. Đấy là việc lập kế hoạch tài chính.

Chúng ta đã điểm qua những thứ dễ bị 'gán mác' chiến lược nhưng thực chất lại không phải.

Tất cả những điều trên - lộ trình, tầm nhìn, kế hoạch hành động hay dự báo tài chính hay KPI - đều rất quan trọng và cần thiết, nhưng chúng giống như những công cụ hỗ trợ, những sản phẩm đầu ra hoặc những mảnh ghép trên con đường xây dựng chiến lược, chứ bản thân chúng chưa phải là toàn bộ bức tranh chiến lược hay la bàn chỉ hướng cốt lõi.

Việc phân biệt rõ ràng này giúp chúng ta không bị sa đà vào chi tiết mà quên mất định hướng lớn. Vậy thì, sau khi đã rõ chiến lược KHÔNG phải là gì rồi, câu hỏi quan trọng tiếp theo: “Chiến lược thực sự là gì?"

Vậy chiến lược thực sự là gì?

Vậy thì, sau khi loại trừ hết những thứ "không phải", chiến lược thực sự là gì?

Trước tiên, hãy cùng tham khảo trước định nghĩa về chiến lược của các nhà tư tưởng, chuyên gia và các công ty tư vấn hàng đầu.

Strategy is the creation of a unique and valuable position, involving a different set of activities." ... "Strategy is about making choices, trade-offs; it's about deliberately choosing to be different."

"Chiến lược là việc tạo ra một vị thế độc đáo và có giá trị, bao gồm một tập hợp các hoạt động khác biệt." ... "Chiến lược là việc đưa ra lựa chọn, đánh đổi; đó là việc cố ý chọn trở nên khác biệt."

Nguồn: Michael E. Porter, "What Is Strategy?", Harvard Business Review, November-December 1996.

"Strategy is an integrated set of choices that uniquely positions the firm in its industry so as to create sustainable advantage and superior value relative to the competition."

“Chiến lược là một tập hợp các lựa chọn tích hợp nhằm định vị duy nhất công ty trong ngành của mình để tạo ra lợi thế bền vững và giá trị vượt trội so với đối thủ cạnh tranh.”

Nguồn: McKinsey Insights/Quarterly

Tất nhiên, với mỗi bối cảnh, quy mô mục tiêu, mô hình tổ chức, cách định nghĩa về chiến lược sẽ có sự khác nhau nhất định. Chính vì vậy, từ quan điểm của cá nhân mình, chiến lược có thể được định nghĩa như sau:

Chiến lược là tập hợp các lựa chọn và hành động nhằm hướng đến một mục tiêu cụ thể.

Mình sẽ làm rõ hơn thông qua 1 ví dụ như sau:

Một công ty đặt mục tiêu "Trở thành thương hiệu thời trang công sở số 1 về mức độ nhận biết tại TP.HCM cho đối tượng nữ 25-35 tuổi vào cuối năm 2026".

• Về phần Mục tiêu: Có thể thấy mục tiêu này đã có tính cụ thể (thương hiệu thời trang công sở số 1 về nhận biết), có đối tượng (nữ 25-35), địa bàn (TP.HCM) và thời hạn (cuối năm 2026).

• Về phần Lựa chọn chiến lược (Set of strategy choices): Để đạt mục tiêu, họ cần đưa ra các lựa chọn chiến lược: chọn làm cái này thay vì cái kia, chọn tập trung vào điểm mạnh này thay vì dàn trải, chọn phân bổ nguồn lực vào đây thay vì chỗ khác, thậm chí chọn không làm một số việc. Những lựa chọn này cần phải nhất quán, bổ trợ lẫn nhau và tạo ra một con đường tối ưu (hoặc ít nhất là khả thi) để tiến tới mục tiêu.

  • Ví dụ Lựa chọn 1: Tập trung vào thiết kế thanh lịch, chất liệu tốt, giá tầm trung (thay vì chạy theo trend nhanh hoặc giá rẻ).

  • Lựa chọn 2: Chỉ bán hàng qua kênh online (website, sàn TMĐT) và một cửa hàng flagship tại trung tâm TP.HCM (thay vì mở nhiều cửa hàng nhỏ lẻ).

  • Lựa chọn KHÔNG làm: Không sản xuất dòng sản phẩm cho nam giới, không giảm giá liên tục.

• Về phần Hành động (Action): Đây là phần "thực thi" của chiến lược. Các lựa chọn ở trên sẽ chỉ là lý thuyết nếu không được chuyển hóa thành những hành động cụ thể, có kế hoạch rõ ràng.

  • Ví dụ: Hành động liên quan Lựa chọn 1: Ký hợp đồng với nhà thiết kế A, tìm nguồn cung cấp vải B, làm việc với xưởng may C.

  • Hành động liên quan Lựa chọn 2: Xây dựng website bán hàng, đăng ký gian hàng trên Shopee Mall/Lazada Mall, tìm và thuê mặt bằng cho cửa hàng flagship.

Qua đó, có thể hiểu chiến lược không phải là một danh sách các việc cần làm rời rạc, mà là một chuỗi liên kết chặt chẽ: từ việc xác định rõ Đích đến (Mục tiêu), đến việc cân nhắc và Chọn con đường (Lựa chọn) thông minh nhất dựa trên thực tế, và cuối cùng là Bước đi (Hành động) cụ thể trên con đường đã chọn.

Quy trình 5 bước để lập chiến lược kinh doanh hiệu quả.

Để hình dung cụ thể hơn, hãy tưởng tượng bạn đang xây dựng chiến lược kinh doanh cho công ty của mình và đây quy trình 5 bước giúp bạn lập chiến lược kinh doanh một cách hiệu quả.

Bước 1: Xây dựng Mục tiêu (Business Objectives)

Hãy xác định rõ ràng những tác động bạn mong muốn đạt được trên các khía cạnh:

• Kinh doanh (Doanh thu, lợi nhuận, thị phần...)

• Thương hiệu (Nhận diện, uy tín, tình cảm khách hàng...)

• Tổ chức (Văn hóa, năng lực đội ngũ, hiệu quả vận hành...)

Bước 2: Phát triển Lập trường Chiến lược (Develop Strategic Theme)

Đây là lúc bạn cần hình thành những quan điểm, niềm tin vững chắc dựa trên hiểu biết sâu sắc về các yếu tố chiến lược trong những lĩnh vực then chốt:

• Ngành: Khách hàng mục tiêu là ai, đối thủ cạnh tranh làm gì, xu hướng thị trường ra sao, có quy định pháp lý nào cần lưu ý?

• Sản phẩm: Nên đổi mới sáng tạo, cải tiến liên tục, mở rộng danh mục, tập trung vào trải nghiệm người dùng (UX) hay áp dụng công nghệ mới nào?

• Kinh doanh: Có nên mở rộng ra quốc tế, thay đổi mô hình kinh doanh, tập trung vào chiến lược ổn định hay đa dạng hóa, có nên tìm kiếm đối tác chiến lược mới không?

• Thương hiệu: Dịch vụ khách hàng cần cải thiện gì, chiến lược truyền thông ra sao?

• Tổ chức: Cần những kỹ năng nào mới, nguồn lực phân bổ ra sao, cấu trúc tổ chức và quy trình làm việc có cần tối ưu không?

Bước 3: Quyết định Lĩnh vực Tập trung Chiến lược (Decide on Strategic Focus Areas)

Từ những phân tích ở bước 2, giờ là lúc xác định đâu là những lĩnh vực có đòn bẩy cao nhất (mang lại kết quả lớn nhất với nỗ lực bỏ ra).

Hãy thiết lập các nguyên tắc và ưu tiên chiến lược rõ ràng.

Quan trọng không kém là đặt ra "la bàn thực thi" (định hướng hành động) và cả "rào cản" (những việc quyết định sẽ không làm) để giữ cho cả đội đi đúng hướng.

Bước 4: Phân rã Vấn đề (Problem Breakdown)

Để biến chiến lược thành hiện thực, bạn cần chia nhỏ nó ra:

1. Xác định những thách thức chính cần vượt qua.

2. Thiết lập các cột mốc quan trọng cần đạt được trên đường đi.

3. Phác thảo những sáng kiến (initiatives) cấp cao để giải quyết thách thức và đạt cột mốc.

Bước 5: Thực thi (Execution)

Bạn có thể sử dụng các phương pháp quản lý như OKRs (Mục tiêu và Kết quả Then chốt) để theo dõi tiến độ. Với các đội nhóm nhỏ hơn, việc tương tác trực tiếp thường xuyên và đảm bảo mọi người cùng nhìn về một hướng cũng rất hiệu quả.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về phương pháp quản trị mục tiêu OKR qua một số bài viết nền tảng:

• Tổng quan về OKRs - Tất cả những gì bạn cần biết về phương pháp Quản trị mục tiêu với OKR.

• Lợi ích của OKR: 9 lý do nên áp dụng OKR ngay hôm nay

• 15 thực hành OKR tăng tỉ lệ hoàn thành mục tiêu hơn gấp 10 lần

• 4 giai đoạn giúp đội nhóm thành công: Từ con số 0 đến hoàn thành mục tiêu OKRs

Tạm kết

Vậy là chúng ta đã cùng nhau "giải mã" những lầm tưởng thường gặp về chiến lược và khám phá quy trình 5 bước xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.

Điều cốt lõi mà mình muốn nhấn mạnh qua bài viết này đó là":

Chiến lược không phải là một bản danh sách tĩnh tại, mà là một tập hợp các lựa chọn chủ động và có tính liên đới, được đưa ra dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh.

Hãy bắt đầu bằng việc đặt ra những câu hỏi "tại sao" sâu sắc về mục tiêu, thị trường và năng lực của bạn. Hãy dám khác biệt, tập trung nguồn lực vào những điểm then chốt và không ngừng học hỏi, điều chỉnh trên hành trình thực thi.

Chỉ khi đó, chiến lược mới thực sự trở thành kim chỉ nam dẫn dắt doanh nghiệp bạn đến thành công bền vững.

Trong cuộc thi, Atalant chạy rất nhanh và hoàn toàn có thể chiến thắng nếu như anh chàng tinh ranh Hippomenes không xuất hiện.

Anh ta cầm trên tay ba quả táo vàng và cứ mỗi khi Atalanta vượt lên, Hippomenes lại lăn một quả táo vàng ra giữa đường chạy.

Atalanta dừng lại nhặt chúng và cuối cùng, Hippomenes đã giành chiến thắng sát nút trước cô.

Nếu ngay từ đầu, Atalanta xác định rõ những mục tiêu của mình và kiên trì theo đuổi chúng, có lẽ người chiến thắng phải là cô ấy.

• Đó có thể là cơ hội ra mắt tại một hội thảo quan trọng, có thể là một khách hàng lớn yêu cầu thay đổi phần mềm cho họ.

• Đó có thể là "quả táo độc" từ một nhân viên khiến bạn sao lãng, khi bạn luôn phải lo lắng không biết nên làm thế nào với anh ta.

Kẻ thù của một công ty khởi nghiệp chính là thời gian và kẻ thù của thời gian chính là những yếu tố gây sao lãng.

Bằng việc xác lập những mục tiêu đúng đắn, cam kết hướng đến chúng mỗi tuần và tổ chức ăn mừng những thành quả đạt được, một công ty sẽ có được sự tập trung đáng kinh ngạc cho dù họ gặp phải bất kỳ loại "táo" nào ngáng đường.

Mục tiêu giống như giấc mơ, khi bạn có một mục tiêu lớn; bạn là Người mộng mơ. Nhưng ý tưởng hay mục tiêu hay thôi là chưa đủ, họ cần hệ thống, phương pháp, con người, kỷ luật để biến ước mơ thành hiện thực.

Khi ấy, bạn trở thành Người thực thi.

Văn hóa tổ chức mạnh mẽ có thể thúc đẩy sự gắn kết của nhân viên, tăng năng suất làm việc và tạo ra lợi thế cạnh tranh cho tổ chức. Ngược lại, một nền văn hóa yếu kém hoặc độc hại có thể dẫn đến sự bất mãn của nhân viên, giảm hiệu suất làm việc và thậm chí gây ra sự sụp đổ của tổ chức.

Dưới đây là một số khía cạnh khác nhau của văn hóa trong tổ chức.

• Chuẩn mực và hành vi khi tương tác: Ngôn ngữ, hình mẫu, phong tục tập quán và thói quen mà một người dùng để tương tác ở các tình huống khác nhau sẽ thể hiện nền văn hóa trong họ.

• Bầu không khí tập thể: Cảm giác chung bao trùm nhóm làm việc được tạo nên từ khung cảnh vật chất và cách các thành viên trong tổ chức tương tác với nhau, với khách hàng hoặc với người ngoài.

• Các kỷ niệm và nghi thức trang trọng: Cách tổ chức những sự kiện ý nghĩa và quan trọng đối với các thành viên của nhóm như thăng chức, hoàn tất những dự án lớn hay đạt được những cột mốc đáng nhớ.

• Các giá trị được đồng thuận: Những nguyên tắc và giá trị công khai, theo đó, cả nhóm cùng cam kết tuân thủ, như khẩu hiệu "sản phẩm chất lượng", "dẫn đầu về giá" hay "an toàn tối ưu".

• Các triết lý công khai: Những chính sách và nguyên tắc ý thức tổng quát có vai trò định hướng hành động của một nhóm làm việc đối với các cổ đông, đồng nghiệp, khách hàng hoặc các bên liên quan.

• Chuẩn mực nhóm: Những tiêu chuẩn và quy tắc ngầm được phát triển từ bên trong các nhóm làm việc. Ví dụ tiêu chuẩn "trả bao nhiêu, làm bấy nhiêu" ban đầu đã được hình thành và lan truyền từ những người lao động, theo nghiên cứu kinh điển của Hawthorne - thí nghiệm Bank Wiring Room.

• Quy tắc bất thành văn: Những quy tắc ngầm giúp các thành viên chan hòa với nhau và gắn kết với tổ chức. Các quy tắc đó cũng là điều mà tất cả thành viên phải chấp hành, người mới đến phải hiểu các "lệ làng" này để được nhóm chấp nhận.

• Thương hiệu và hình ảnh bản thân: Cách tổ chức trả lời các câu hỏi như: "Chúng ta là ai?", "Mục tiêu của chúng ta là gì?" và "Chúng ta thực hiện công việc như thế nào?".

• Các kỹ năng chuyên sâu: Năng lực chuyên biệt của các thành viên trong nhóm để hoàn thành một công việc cụ thể nào đó, công việc ấy được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác mà không cần phải mô tả bằng văn bản.

• Các thói quen tư duy, mô hình trí tuệ hoặc ngôn ngữ: Những khuôn mẫu chung giúp định hướng nhận thức, tư duy và cách ứng xử của các thành viên trong nhóm, sau đó chúng được truyền lại cho các thành viên mới nhằm nối kết các thành viên trong nhóm với nhau cũng như với tổ chức.

• Những ý nghĩa chung: Những quan niệm chung được tạo nên từ quá trình tương tác với nhau giữa các thành viên trong nhóm và có ý nghĩa phụ thuộc vào nơi tạo ra chúng. Cùng một từ ngữ nếu đặt trong hai nền văn hóa có thể mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau.

Tóm lại: Văn hóa tổ chức bao trùm dường như tất cả mọi thứ mà một tổ chức sẽ liên tục tiếp thu trên tiến trình phát triển.

Người quản lý hoàn thành mục tiêu cùng với và thông qua người khác.

Khi bạn trở thành quản lý, điều đầu tiên cần thay đổi chính là cách định nghĩa về "kết quả". Nếu trước đây, với vai trò nhân viên, bạn chỉ tập trung vào việc hoàn thành nhiệm vụ được giao, thì giờ đây, bạn cần nhìn xa hơn, rộng hơn.

Tôi thường ví von với các học viên của mình rằng: Chuyển từ nhân viên lên quản lý giống như chuyển từ vai trò cầu thủ sang huấn luyện viên vậy. Bạn không còn đá bóng một mình nữa, mà phải biết cách dẫn dắt cả đội thi đấu hiệu quả.

Một khi đã trở thành quản lý, định nghĩa của bạn về "kết quả" cần thay đổi. Bạn cần nhìn nhận khác đi.

Khi là một cá nhân, "kết quả" chính là công việc bạn thực hiện.

Nhưng giờ bạn đã làm quản lý, bạn sở hữu trong tay kết quả của mọi thành viên trong nhóm. Ưu tiên hàng đầu của bạn bây giờ không còn là tự mình đạt mục tiêu nữa, mà làm hoàn thành mục tiêu cùng với và thông qua người khác.

Bạn vẫn chịu trách nhiệm cho các công việc thuộc về cá nhân bạn, nhưng cần đảm bảo nhân viên cũng hoàn thành nhiệm vụ của họ, đồng thời họ có thể phát triển, học hỏi, và thậm chí trở thành lãnh đạo trong tương lai.

Nói cách khác, "kết quả” của bạn bây giờ chính là đội ngũ.

Clayton Christensen, vị giáo sư lôi lạc của Trường Kinh doanh Harvard, tin rằng quản lý là một trong những vai trò có ý nghĩa nhất trên thế giới. Trong tác phẩm Thước đo nào cho cuộc đời bạn (How Will You Measure Your Life), ông viết: "Nếu bạn muốn giúp đỡ người khác, hãy trở thành nhà quản lý.

Nếu làm tốt vai trò này, quản lý sẽ là một trong những nghề cao quý nhất. Bạn đang ở một vị trí mà mỗi ngày "sở hữu" đến tám hay mười tiếng đồng hồ của những người làm việc cho bạn. Bạn nắm giữ cơ hội thiết lập công việc của nhân viên mình, sao cho cuối mỗi ngày khi trở về nhà, họ đều cảm thấy mình đang sống một cuộc đời tràn đầy sinh khí."

2/ Di sản của người quản lý chính là đội ngũ

Bạn dễ dàng bắt gặp hai kiểu quản lý trong môi trường công việc:

• Kiểu thứ nhất: Tập trung vào chỉ tiêu ngắn hạn, áp đặt cách làm của mình lên nhân viên, và thường xuyên can thiệp vào công việc của họ.

• Kiểu thứ hai: Đầu tư thời gian phát triển đội ngũ, tạo môi trường để nhân viên phát huy năng lực, và sẵn sàng chấp nhận những sai lầm trong quá trình học hỏi của họ.

Và không ngạc nhiên khi những quản lý thuộc nhóm thứ hai thường để lại những dấu ấn sâu sắc hơn trong sự nghiệp của mình.

Tôi từng tư vấn cho một giám đốc trẻ của một công ty công nghệ. Thay vì tự mình xử lý mọi vấn đề kỹ thuật phức tạp (dù anh ấy hoàn toàn có thể), anh chọn cách giao các dự án thử thách cho những nhân viên còn thiếu kinh nghiệm. Kết quả là sau hai năm, đội ngũ của anh không chỉ trưởng thành vượt bậc mà còn phát triển những giải pháp sáng tạo mà ban đầu anh chưa từng nghĩ tới.

Qua những quan sát và nghiên cứu của mình, tôi đúc kết ra một số nguyên tắc quan trọng cho các nhà quản lý:

1. Đầu tư thời gian vào việc lắng nghe và coaching nhân viên

2. Tạo môi trường an toàn để họ dám thử nghiệm và học hỏi từ sai lầm

3. Trao quyền và tin tưởng vào khả năng ra quyết định của họ

4. Đặt sự phát triển của đội ngũ ngang hàng với các mục tiêu kinh doanh

Làm quản lý, đôi khi bắt từ học lại cách dùng "lời ăn tiếng nói"

Nghệ thuật quản lý, lãnh đạo không chỉ nằm ở những chiến lược lớn mà còn ở những tương tác nhỏ hàng ngày, như lời ăn tiếng nói. Ví dụ, nếu bạn đang là một người quản lý, mời bạn hãy thử tham chiếu lại 10 câu nói phổ biến mà các nhà lãnh đạo giỏi thường sử dụng để xây dựng đội nhóm gắn kết và vững mạnh sau đây.

Những câu nói này thể hiện văn hóa lãnh đạo tích cực, tập trung vào việc trao quyền, tin tưởng và phát triển đội nhóm. Đây là cách tiếp cận hiệu quả để xây dựng môi trường làm việc tích cực và đội ngũ gắn kết.

• "Tôi tin tưởng vào bạn" - giúp thành viên cảm thấy tự tin và được tin cậy.

• "Cảm ơn bạn" - thể hiện sự trân trọng với nỗ lực của họ.

• "Bạn làm được mà" - khuyến khích họ vượt qua thử thách.

• "Bạn cần gì để thành công?" - thể hiện mong muốn hỗ trợ.

• "Bạn đang thực sự cảm thấy thế nào?" - quan tâm đến con người, không chỉ công việc.

• "Hãy chia sẻ thêm về ý tưởng của bạn" - khuyến khích sự sáng tạo.

• "Tôi có thể hỗ trợ sự phát triển của bạn như thế nào?" - thể hiện quan tâm đến sự phát triển nghề nghiệp.

• "Tôi tin tưởng vào phán đoán của bạn" - thể hiện sự tin tưởng.

• "Bạn nghĩ chúng ta nên làm gì?" - lắng nghe ý kiến và có sự tham gia.

• "Hãy cùng ăn mừng" - ghi nhận đóng góp và chia sẻ niềm vui.

10 câu nói trên, nếu được sử dụng chân thành và đúng thời điểm, sẽ góp phần xây dựng một văn hóa công ty tích cực, nơi mọi người đều cảm thấy được tôn trọng, tin tưởng và có động lực phát triển. Hãy nhớ rằng, một nhà lãnh đạo giỏi không chỉ dẫn dắt bằng tầm nhìn mà còn bằng những lời nói và hành động thể hiện sự quan tâm chân thành đến đội ngũ của mình.

Tạm kết.

Một vị CEO kỳ cựu từng chia sẻ trong cuốn Get Better của Todd Davis. : "Nhiều năm sau này, chẳng ai nhớ bạn đã đạt được những con số nào. Họ chỉ nhớ bạn đã giúp họ trở nên tốt hơn như thế nào."

"Mặc dù việc cậu nhìn chỉn chu và đạt được các mục tiêu doanh thu là rất quan trọng, tuy nhiên nhiều năm về sau sẽ không có ai nhớ nếu cậu chỉ thực hiện những con số chính xác của mình", ông nói.

"Di sản cậu để lại cho nhân viên của mình là: cậu đã giúp họ phát triển như thế nào và cậu đã cho phép họ mắc sai lầm trong quá trình họ phát triển như thế nào, đó là những gì có ý nghĩa và những gì họ sẽ ghi nhớ. Mặc dù điều quan trọng là đạt được mục tiêu của cậu, tuy nhiên nếu cậu bỏ quên mọi người trên đường đi, chả có điều gì cậu đạt được có ý nghĩa lâu dài".

Vì vậy, nếu bạn đang là một nhà quản lý hoặc đang chuẩn bị bước vào vai trò này, hãy nhớ rằng: Thành công thực sự của bạn không nằm ở những thành tích ngắn hạn, mà ở việc bạn đã xây dựng được một đội ngũ như thế nào - những con người không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có khả năng dẫn dắt thế hệ tiếp theo.

#management #manager

Khảo sát của Stack Overflow năm 2024 về AI thực sự đã thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ. Đây có thể coi là một bức tranh toàn cảnh về cách AI đang định hình lại ngành công nghiệp phần mềm.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ hiểu sâu hơn về những cảm xúc thực sự đằng sau sự gia tăng phổ biến của AI. Liệu nó có tạo ra tác động thực sự đến cách các nhà phát triển làm việc hay chỉ là sự cường điệu?

*Bài viết dựa trên kết quả của khảo sát của Stack Overflow kết hợp với góc nhìn cá nhân của tác giả

Tổng quan về Khảo sát

Là một người yêu thích công nghệ, mình đã chứng kiến nhiều công nghệ mới nổi lên rồi nhanh chóng vụt tắt ngúm. Tuy nhiên, AI dường như là một câu chuyện khác. Những con số từ báo cáo của Stack Overflow cho thấy rõ ràng AI đang tạo ra một sự thay đổi lớn trong cách chúng ta làm việc. Dưới đây là 7 insights tiêu buổi được rút ra từ khảo sát này. 

1 - Tỷ lệ sử dụng AI trong công việc

Với câu hỏi: “Hiện tại bạn có sử dụng công cụ AI trong quá trình phát triển của mình không?” 

• Có kế hoạch sử dụng: 76% số người được hỏi đang sử dụng hoặc đang có kế hoạch sử dụng các công cụ AI trong quy trình phát triển của họ trong năm nay, tăng 6% so với năm ngoái (70%). 

• Đang sử dụng: Bên cạnh đó, số nhà phát triển hiện đang sử dụng các công cụ AI là 62% so với 44% của năm ngoái. 

Điều này không gây ngạc nhiên cho nhiều người. Trong nhiều nhóm làm việc, gần như tất cả mọi người đều đã thử nghiệm với các công cụ AI như ChatGPT hay Github Copilot.

Có một thời gian, các lập trình viên chia sẻ sự thích thú, kinh ngạc với Github Copilot trước khả năng gợi ý và hoàn thành code của nó. Tuy nhiên, nhiều người cũng nhận ra rằng nó không phải là một giải pháp hoàn hảo. Đôi khi, nó tạo ra những đoạn code không tối ưu hoặc thậm chí có lỗi.

2 - Cảm nhận về công cụ AI: 

Với câu hỏi: “Bạn có thái độ tích cực như thế nào khi sử dụng các công cụ AI trong quy trình phát triển của mình?” 

• 72% số người trả lời đều ủng hộ hoặc rất ủng hộ các công cụ AI để phát triển. 

• Con số này thấp hơn mức ủng hộ năm ngoái là 77%; mức độ ủng hộ giảm có thể là do kết quả sử dụng không như mong đợi.

Ban đầu, có một sự phấn khích lớn về tiềm năng của AI. Nhiều người đã nghĩ rằng AI sẽ giải quyết mọi vấn đề. Tuy nhiên, qua thời gian, người dùng bắt đầu nhận ra những hạn chế của nó. Ví dụ, trong nhiều dự án, lập trình viên đã sử dụng AI để giúp tối ưu hóa các thuật toán phức tạp. Mặc dù AI đưa ra một số gợi ý hữu ích, nhưng giải pháp cuối cùng vẫn đòi hỏi sự can thiệp và điều chỉnh đáng kể từ phía con người.

3 - Lợi ích của Công cụ AI

Với câu hỏi: “Đối với các công cụ AI mà bạn sử dụng như một phần của quy trình phát triển, lợi ích quan trọng NHẤT mà bạn hy vọng đạt được là gì?”

• Tăng năng suất: 81% đồng ý rằng tăng năng suất là lợi ích lớn nhất mà các nhà phát triển xác định cho các công cụ AI. 

• Tốc độ học tập: Việc tăng tốc độ học được coi là lợi ích lớn hơn đối với các nhà phát triển đang học cách viết mã (71%) so với các nhà phát triển chuyên nghiệp (61%).

81% đồng ý rằng tăng năng suất là lợi ích lớn nhất của các công cụ AI.

Điều này hoàn toàn phù hợp với trải nghiệm của nhiều lập trình viên. Nhiều người nhận thấy rằng AI có thể giúp tiết kiệm thời gian đáng kể trong các tác vụ lặp đi lặp lại hoặc khi cần tìm kiếm thông tin nhanh chóng.

Ví dụ, khi cần viết một hàm xử lý chuỗi đơn giản, thay vì phải tìm kiếm qua Stack Overflow hoặc documentation, lập trình viên có thể nhanh chóng yêu cầu AI tạo ra một đoạn code mẫu. Điều này giúp họ tập trung vào các phần phức tạp hơn của dự án.

Tuy nhiên, cũng có nhận định rằng việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể làm giảm khả năng suy nghĩ độc lập và giải quyết vấn đề của lập trình viên.

Đó là lý do tại sao nhiều người cố gắng sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, chứ không phải là một cái “nạng” theo đúng nghĩa đen (đi đâu cũng phải mang theo và phụ thuộc vào nó) 

4 - Độ tin cậy và Khả năng xử lý nhiệm vụ phức tạp của AI 

Với câu hỏi: “Bạn tin tưởng vào độ chính xác của kết quả đầu ra từ các công cụ AI như thế nào trong quy trình lập trình và phát triển sản phẩm của mình?” và “Các công cụ AI mà bạn sử dụng trong quy trình phát triển của mình xử lý các tác vụ phức tạp tốt như thế nào?” 

• Chỉ 43% lập trình viên cảm thấy tin tưởng vào độ chính xác của kết quả từ công cụ AI, trong khi 45% cho rằng chúng không hiệu quả trong việc xử lý các nhiệm vụ phức tạp.

• Các lập trình viên chuyên nghiệp có xu hướng đánh giá thấp khả năng của AI hơn so với những người mới bắt đầu.

Ví dụ trong một số dự án, lập trình viên đã thử nghiệm sử dụng AI để giúp thiết kế các kiến trúc phức tạp như microservices.

Mặc dù AI đưa ra một số ý tưởng thú vị, nhưng nó không thể nắm bắt được tất cả các yếu tố như hiệu suất, khả năng mở rộng và bảo mật mà một kiến trúc sư phần mềm có kinh nghiệm có thể cân nhắc.

5. Tích hợp AI trong Quy trình Làm việc

Với câu hỏi “Bạn hiện đang sử dụng công cụ AI cho những phần nào trong quy trình phát triển của mình và bạn quan tâm đến việc sử dụng công cụ AI cho những phần nào trong năm tới? Vui lòng chọn tất cả các mục phù hợp.” 

Khảo sát cho thấy một xu hướng rõ ràng trong việc sử dụng AI trong quy trình phát triển phần mềm.

82% lập trình viên sử dụng AI để viết mã và 67.5% sử dụng nó để tìm kiếm câu trả lời thông qua trò chuyện.

Điều này phản ánh chính xác những gì đang diễn ra trong nhiều công ty phần mềm.

Trong nhiều dự án, lập trình viên đã bắt đầu sử dụng AI như một người đồng nghiệp ảo. Thay vì tìm kiếm Stack Overflow cho mỗi vấn đề nhỏ, họ thường xuyên hỏi AI về các vấn đề lập trình cụ thể. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giúp duy trì sự tập trung vào công việc.

Tuy nhiên, cũng có những lo ngại về việc phụ thuộc quá nhiều vào AI. Một số lập trình viên senior đã chia sẻ rằng họ nhận thấy các đồng nghiệp junior đôi khi quá phụ thuộc vào AI, dẫn đến việc thiếu hiểu biết sâu sắc về cách hoạt động của code.

Xu hướng tương lai cho thấy các lập trình viên mong muốn tích hợp AI vào các bước như kiểm thử mã và tài liệu hóa mã. Điều này có thể mang lại lợi ích đáng kể, đặc biệt là trong việc tạo ra các bộ test case toàn diện và viết tài liệu chi tiết - những công việc thường bị bỏ qua do thiếu thời gian.

6. Quan điểm về tác động của AI đến công việc & đạo đức sản phẩm. 

Với câu hỏi: “Bạn có tin rằng AI là mối đe dọa đối với công việc hiện tại của bạn không?” Và “Trách nhiệm đạo đức nào của AI là quan trọng nhất đối với bạn? Hãy chọn tất cả các câu trả lời phù hợp.”

• Khoảng 70% lập trình viên chuyên nghiệp không coi AI là mối đe dọa đối với công việc của họ.

• Những vấn đề đạo đức liên quan đến AI được nêu ra bao gồm thông tin sai lệch (79%) và thiếu sót trong việc trích dẫn nguồn (65%).

Trong nhiều cuộc thảo luận, lập trình viên thường nhấn mạnh rằng AI là một công cụ, không phải là một giải pháp thay thế.

Họ lập luận rằng việc sử dụng AI hiệu quả đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về lập trình và khả năng đánh giá chất lượng của đầu ra AI - những kỹ năng mà chỉ có lập trình viên con người mới có.

Tuy nhiên, vấn đề đạo đức liên quan đến AI đã trở thành một chủ đề nóng trong cộng đồng. 79% lo ngại về thông tin sai lệch và 65% quan tâm đến việc thiếu sót trong trích dẫn nguồn. Điều này phản ánh một nhận thức ngày càng tăng về trách nhiệm của lập trình viên trong việc sử dụng AI một cách có đạo đức.

Trong nhiều dự án, các nhóm phát triển đã bắt đầu thiết lập các hướng dẫn và quy trình để đảm bảo việc sử dụng AI tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức.

Ví dụ, một số công ty đã áp dụng chính sách yêu cầu rà soát kỹ lưỡng mọi đầu ra của AI trước khi đưa vào sản phẩm cuối cùng.

7. Các thách thức khi sử dụng AI

Với câu hỏi: “Những thách thức đối với công ty/toàn bộ nhóm của bạn khi sử dụng trợ lý mã AI hoặc công cụ GenAI là gì?”

Mặc dù AI mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng đặt ra những thách thức đáng kể:

66% lập trình viên cho biết họ thiếu niềm tin vào đầu ra của AI, trong khi 63% lo ngại về việc AI thiếu hiểu biết về ngữ cảnh mã nguồn.

Những lo ngại này không phải là không có cơ sở. Trong nhiều dự án, lập trình viên đã gặp phải những tình huống mà AI đưa ra những đề xuất không phù hợp hoặc thậm chí gây hại cho hệ thống hiện có.

Ví dụ, trong một dự án cải tiến hệ thống legacy, AI đã đề xuất những thay đổi mà nếu được thực hiện, có thể gây ra sự cố nghiêm trọng do không hiểu đầy đủ về các phụ thuộc phức tạp trong hệ thống. 

Họ sử dụng AI như một công cụ gợi ý và hỗ trợ, nhưng luôn đảm bảo rằng quyết định cuối cùng và việc triển khai được thực hiện bởi con người. 

Điều này không chỉ giúp tận dụng sức mạnh của AI mà còn duy trì được sự kiểm soát và đảm bảo chất lượng cần thiết trong quá trình phát triển phần mềm.

Tạm kết.

Cuộc khảo sát này đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về hiện trạng và tương lai của ngành phát triển phần mềm trong kỷ nguyên AI. Từ xu hướng công nghệ đến thói quen làm việc, từ những thách thức kỹ thuật đến những lo ngại về đạo đức, chúng ta thấy một ngành công nghiệp đang trong quá trình chuyển đổi sâu sắc.

AI không chỉ đơn thuần là một công cụ mới; nó đang định hình lại cách chúng ta tiếp cận việc lập trình, giải quyết vấn đề và xây dựng sản phẩm. Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là AI không thay thế được vai trò của con người trong quá trình sáng tạo và phát triển phần mềm. Thay vào đó, nó đang mở ra những cơ hội mới để tăng cường khả năng và hiệu suất của lập trình viên.

Những thách thức đặt ra, từ việc đảm bảo chất lượng code đến việc giải quyết các vấn đề đạo đức, không phải là rào cản mà là cơ hội để ngành công nghiệp phát triển theo hướng có trách nhiệm và bền vững hơn. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các lập trình viên, nhà quản lý dự án, chuyên gia đạo đức và các bên liên quan khác.

Khi chúng ta tiến về phía trước, điều quan trọng là phải duy trì một thái độ cân bằng: đón nhận những cơ hội mà AI mang lại, đồng thời luôn cảnh giác với những rủi ro tiềm ẩn.

Bằng cách này, chúng ta có thể xây dựng một tương lai nơi con người và AI cùng nhau tạo ra những giá trị to lớn, đồng thời vẫn giữ vững những nguyên tắc cốt lõi của nghề phát triển phần mềm.

Trong thời đại hiện nay, nền kinh tế tri thức đang trở thành xu hướng chủ đạo, nơi mà sự cạnh tranh không chỉ dựa vào tài nguyên vật chất mà còn dựa vào tri thức và sự sáng tạo. Việc học tập và sáng tạo tri thức không chỉ giúp cá nhân phát triển mà còn mang lại lợi thế cạnh tranh cho tổ chức. Trong bài viết này, mình chia sẻ góc nhìn việc xây dựng một tổ chức học tập liên tục bắt đầu từ một nền tảng cơ bản nhất: Quản trị tri thức hiệu quả.

Bài viết thể hiện góc nhìn cá nhân của tác giả Hồ Đông Thụ - Founder & CEO @Think Digital, THINKDEMY, giảng viên khóa học "Train-the-Trainer: Cẩm nang triển khai đào tạo Doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ Giảng viên nội bộ" tại Brand Camp.

Một cách hiểu về Tổ Chức Học Tập

Trong nền kinh tế tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao và tài sản tri thức là nguồn lực quan trọng nhất để tăng cường sức cạnh tranh. Học tập là yếu tố then chốt giúp cá nhân và tổ chức phát triển, tạo nên sự khác biệt và khả năng sáng tạo.

Chủ tịch của Analog Devices Strata từng nhận định:“Tốc độ học hỏi có thể là lợi thế cạnh tranh bền vững duy nhất.

“Tổ chức học tập” vừa là văn hóa, vừa là chiến lược, vừa là lợi thế cạnh tranh.. và đôi khi là tất cả đối với một doanh nghiệp.

Bài viết A New Strategy For Corporate Learning nêu ra quan điểm: "Ngày nay việc xây dựng lộ trình sự nghiệp cho nhân sự; bắt đầu việc việc xây dựng lộ trình học tập & phát triển kỹ năng của họ."

Hằng năm diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đều công bố những kỹ năng cần thiết của nhân sự chuyên nghiệp. Trong giai đoạn năm 2024 - 2025 thì ỹ năng “Học tập chủ động và xây dựng chiến lược học tập” đứng thứ 2 chỉ sau kỹ năng về "tư duy phân tích và đổi mới sáng tạo" điều này cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của việc học tập chủ động ảnh hưởng đến sự phát triển của nhân sự nói riêng và tổ chức nói chung.

Chính vì những lý do kể trên việc hình thành nên văn hóa học tập trong tổ chức là một điều vô cùng quan trọng. thế giới kinh doanh ngày càng cạnh tranh và thay đổi như hiện nay, việc đào tạo và phát triển nhân viên không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp

Sự hiệu quả của một tổ chức học tập

Theo nghiên cứu của The Josh Bersin Company (2022), các công ty có văn hóa học tập và phát triển có khả năng:

• Tăng gấp 3 lần khả năng làm hài lòng khách hàng.

• Gấp 7,2 lần khả năng thu hút và giữ chân nhân viên.

• Gấp 4,1 lần khả năng thích nghi tốt với sự thay đổi.

• Gấp 2,6 lần khả năng vượt quá mục tiêu tài chính.

• Tăng 29 lần việc tạo môi trường làm việc nơi nhân viên có thể phát triển, phát huy tiềm năng tối đa.

• Tăng 4 lần thúc đẩy đổi mới hiệu quả.

Rõ ràng, những số liệ từ nghiên cứu của The Josh Bersin Company đã chỉ ra rõ ràng tác động tích cực của việc xây dựng văn hóa học tập và phát triển trong doanh nghiệp. Không chỉ giúp tăng cường hiệu quả kinh doanh, văn hóa này còn tạo ra một môi trường làm việc năng động và hấp dẫn.

Một tổ chức học tập cần có các cấp độ từ cá nhân đến nhóm và cuối cùng là tổ chức.

Một tổ chức học tập hiệu quả cần xây dựng và phát triển văn hóa học tập ở nhiều cấp độ khác nhau, bắt đầu từ cá nhân, mở rộng đến nhóm và cuối cùng là toàn bộ tổ chức. Mỗi cấp độ đóng vai trò quan trọng và có sự tương tác chặt chẽ với nhau, tạo nên một hệ sinh thái học tập toàn diện.

Ở cấp độ cá nhân, mỗi nhân viên cần được khuyến khích và tạo điều kiện để:

• Chủ động học hỏi và phát triển kỹ năng mới

• Tự đặt mục tiêu học tập cá nhân

• Áp dụng kiến thức mới vào công việc hàng ngày

• Chia sẻ kinh nghiệm và góc nhìn với đồng nghiệp

Ở cấp độ nhóm, cần tạo ra môi trường để:

• Thúc đẩy học tập collaborative và chia sẻ kiến thức

• Tổ chức các buổi brainstorming và thảo luận nhóm

• Xây dựng các dự án học tập chung

• Tạo cơ hội cho các thành viên học hỏi lẫn nhau

Ở cấp độ tổ chức, cần có chiến lược tổng thể để:

• Xây dựng hệ thống quản lý tri thức toàn diện

• Thiết lập các chương trình đào tạo và phát triển nhân viên

• Tạo văn hóa khuyến khích đổi mới và học hỏi liên tục

• Đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng hỗ trợ học tập

Bằng cách kết nối chặt chẽ ba cấp độ này, tổ chức có thể tạo ra một hệ sinh thái học tập đồng bộ và hiệu quả. Kiến thức và kỹ năng được chia sẻ, lan tỏa từ cá nhân đến nhóm và cuối cùng trở thành tài sản chung của toàn tổ chức.

Vai trò của cộng đồng thực hành và đội ngũ Giảng viên nội bộ trong tổ chức học tập

Trong quá trình xây dựng một tổ chức học tập hiệu quả, cộng đồng thực hành (Communities of Practice - CoP) và đội ngũ Giảng viên nội bộ đóng vai trò then chốt, tạo nên những trụ cột quan trọng cho văn hóa học tập liên tục.

Cộng đồng thực hành (CoP)

Cộng đồng thực hành là nhóm người chia sẻ mối quan tâm hoặc đam mê chung về một lĩnh vực cụ thể và tương tác thường xuyên để nâng cao kiến thức, kỹ năng. Trong tổ chức học tập, CoP có vai trò:

• Thúc đẩy chia sẻ kiến thức: CoP tạo ra môi trường để các thành viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ best practices và giải quyết vấn đề cùng nhau.

• Nuôi dưỡng sự đổi mới: Thông qua tương tác và brainstorming, CoP là nơi nảy sinh những ý tưởng mới và sáng tạo.

• Phát triển chuyên môn: Các thành viên trong CoP có cơ hội học hỏi từ những người có kinh nghiệm, nâng cao kỹ năng chuyên môn.

• Xây dựng mạng lưới: CoP giúp kết nối những người có cùng sở thích hoặc lĩnh vực công việc, tạo nên mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau.

Đội ngũ Giảng viên nội bộ

Giảng viên nội bộ là những nhân viên có kinh nghiệm và chuyên môn cao được đào tạo để truyền đạt kiến thức cho đồng nghiệp. Họ đóng vai trò quan trọng trong:

• Chuyển giao kiến thức nội bộ: Giảng viên nội bộ hiểu rõ văn hóa và quy trình của tổ chức, có thể truyền đạt kiến thức một cách phù hợp và hiệu quả.

• Tiết kiệm chi phí: Việc sử dụng giảng viên nội bộ giúp tổ chức tiết kiệm chi phí đào tạo so với thuê chuyên gia bên ngoài.

• Tạo động lực học tập: Khi thấy đồng nghiệp trở thành giảng viên, nhân viên được truyền cảm hứng để học hỏi và phát triển bản thân.

• Xây dựng văn hóa chia sẻ: Việc khuyến khích nhân viên trở thành giảng viên nội bộ tạo ra văn hóa chia sẻ kiến thức trong tổ chức.

Sự kết hợp giữa CoP và Giảng viên nội bộ tạo nên một hệ sinh thái học tập đa dạng và phong phú. Trong khi CoP cung cấp môi trường học tập không chính thức và linh hoạt, Giảng viên nội bộ đảm bảo việc truyền đạt kiến thức một cách có cấu trúc và hệ thống.

Vậy là chúng ta đã đi qua phần tổng quan về tổ chức học tập, mới các bạn tới với phần tiếp theo bàn về chiến lược quản trị tri thức, nền móng đầu tiên để xây dựng tổ chức học tập hiệu quả

Một cách hiểu về quản trị tri thức

Nonaka, lý thuyết gia rất có ảnh hưởng của trường phái quản lí dựa trên tri thức (knowledge-based management) đã nỗ lực trong nhiều năm để phát triển lí thuyết toàn diện về quản trị dựa vào tri thức.

Theo I.Nonaka, tri thức tồn tại dưới hai dạng: ẩn (tacit knowledge) và hiện (explicit knowledge).

Để quản trị tri thức hiệu quả, bạn sẽ cần nhận diện chúng và lên kế hoạch để chuyển hoá chúng thành tài nguyên của tổ chức. Dưới đây là một vài gợi ý.

Nhận diện thức hiện hữu:

• Dễ hệ thống, lưu trữ, truyền đạt: Các tri thức dưới dạng tài liệu, quy trình, văn bản.

• Tổng hợp qua quá trình vận hành: Tri thức được tích lũy thông qua hoạt động của tổ chức.

• Dễ chia sẻ, truyền đạt: Những tri thức có thể được chia sẻ và truyền đạt dễ dàng.

Nhận diện tri thức tiềm ẩn:

• Mang tính cá nhân, khó chính thức hóa, truyền đạt: Tri thức cá nhân, kinh nghiệm, trực giác của nhân viên.

• Hình thái: kinh nghiệm, kỹ năng, trực giác: Các tri thức ngầm định, khó lượng hóa.

• Đến từ kinh nghiệm, trải nghiệm cá nhân: Tri thức được tích lũy qua thực tế công việc.

Dựa trên báo cáo "The workplace knowledge & productivity report, 2019", chúng ta có thể thấy tác động tài chính đáng kể của việc quản trị tri thức kém hiệu quả đối với các tổ chức

Chi phí tổn thất tăng theo quy mô tổ chức:

• Công ty 1,000 nhân sự: tổn thất 2.7 triệu USD

• Công ty 100,000 nhân sự: tổn thất lên tới 265 triệu USD

Với các tập đoàn lớn, chi phí tổn thất có thể lên đến hàng trăm triệu USD, ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Chi phí tổn thất lớn như vậy không chỉ ảnh hưởng đến tài chính mà còn phản ánh sự lãng phí thời gian và nguồn lực, dẫn đến giảm hiệu suất làm việc tổng thể.

Một số gợi ý để tăng tri thức hiện hữu và giảm tri thức ẩn trong tổ chức.

Tăng cường tri thức hiện hữu:

• Xây dựng hệ thống lưu trữ, quản lý và chia sẻ các tài liệu, quy trình, văn bản hiện có.

• Khuyến khích nhân viên đóng góp, cập nhật các tri thức mới thu thập được từ quá trình vận hành.

• Tổ chức các hoạt động chia sẻ kiến thức, như hội thảo, tọa đàm, để phổ biến các tri thức hiện hữu.

Giảm tri thức ẩn:

• Thiết lập quy trình để nhận diện, lượng hóa tri thức ngầm định của nhân viên.

• Khuyến khích và tạo điều kiện cho nhân viên chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng, trực giác cá nhân.

• Xây dựng chương trình đào tạo, trao đổi giữa các nhân viên để chuyển hóa tri thức ẩn thành tri thức hiện hữu.

• Áp dụng công nghệ để hỗ trợ việc thu thập, lưu trữ và chia sẻ tri thức ẩn, như hệ thống quản lý kiến thức, học máy, v.v.

Mô hình SECI (Socialization, Externalization, Combination, Internalization) giúp chuyển đổi và sáng tạo tri thức trong tổ chức

Theo mô hình này, tài sản tri thức được phân loại thành bốn loại chính:

1. Kinh Nghiệm: Các bài học từ quá khứ.

2. Khái Niệm: Các lý thuyết và mô hình.

3. Hệ Thống: Các quy trình và công cụ hỗ trợ.

4. Thủ Tục: Các bước thực hiện cụ thể.

Các lí thuyết cổ điển về quản trị tri thức truyền thống thường chỉ tập trung vào việc “lưu trữ” và khai thác thông tin (là các tri thức hiện), trong khi bỏ quên các tài sản vô giá khác như phân loại ở bảng trên.

Quan điểm của lí thuyết mới về sự kiến tạo và sử dụng tri thức không phải đơn thuần lưu trữ các thông tin (như các phần mềm Knowledge Management System hiện tại đang làm) mà là quản lí cái quá trình biến đổi tri thức thông qua chu trình SECI trong đó tri thức là một tiến trình động, biến đổi liên tục.

Cũng theo quan điểm mới, tri thức phải được kiến tạo chủ động từ bên trong, cùng với sự tương tác với các tri thức được đưa vào từ bên ngoài, chứ không phải là quá trình thu nhận thông tin một chiều.

SECI là viết tắt của Socialization, Externalization, Combination và Internalization.

Đó là các bước tuần tự nối tiếp nhau trong một chu trình khép kín để biến đổi tri thức ẩn từ người này chuyển sang người khác (S), từ tri thức ẩn sang dạng hiện (E), từ tri thức hiện rời rạc sang tri thức hiện có chất lượng cao hơn(C), và chuyển đổi từ tri thức hiện vào trong mỗi cá nhân (I).

Các bước trong SECI giúp biến đổi tri thức từ cá nhân đến tổ chức:

1. Socialization: Chia sẻ tri thức ẩn thông qua giao tiếp trực tiếp.

2. Externalization: Biến tri thức ẩn thành hiện thông qua tài liệu hóa.

3. Combination: Kết hợp các mảnh tri thức hiện để tạo ra tri thức mới.

4. Internalization: Triển khai tri thức hiện vào thực tiễn để biến nó thành tri thức ẩn mới.

Điểm cuối cùng: Hãy chuẩn bị "cánh đồng màu mỡ" để gieo trồng các hạt giống của tổ chức học tập.

Khái niệm "cánh đồng xã hội" (Social Field) trong bối cảnh xây dựng tổ chức học tập đề cập đến việc chuẩn bị nền tảng văn hóa và môi trường tổ chức thuận lợi cho sự phát triển của học tập liên tục. Giống như một cánh đồng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi gieo hạt, một tổ chức cũng cần "bón phân" và "xới đất" về mặt văn hóa để tạo ra môi trường màu mỡ cho việc học tập và phát triển.

Vai trò của lãnh đạo trong quá trình này là vô cùng quan trọng. Họ cần:

1. Thể hiện cam kết mạnh mẽ với việc học tập liên tục

2. Tạo ra tầm nhìn rõ ràng về tổ chức học tập

3. Khuyến khích và tưởng thưởng cho những nỗ lực học hỏi và chia sẻ kiến thức

4. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ học tập

Nếu thiếu sự chuẩn bị này, việc triển khai các sáng kiến học tập sẽ gặp nhiều khó khăn, giống như hạt giống rơi trên đất cằn. Nhân viên có thể thiếu động lực học tập, không thấy được giá trị của việc chia sẻ kiến thức, hoặc không có công cụ và nguồn lực cần thiết để phát triển.

7 yếu tố/văn hóa quan trọng của tổ chức học tập

7 yếu tố quan trọng trong việc xây dựng một tổ chức học tập hiệu quả sau đây có thể xem như tấm bản đồ quy hoạch, giúp nhà lãnh đạo từng bước tạo ra một môi trường thúc đẩy học tập liên tục và phát triển:

1. Kiến tạo môi trường khuyến khích học hỏi, trao đổi: Đây là nền tảng cơ bản, tạo ra bầu không khí cởi mở và tích cực cho việc học tập và chia sẻ kiến thức.

2. Xây dựng cơ chế phản hồi và đối thoại cởi mở trong tổ chức: Khuyến khích giao tiếp hai chiều, giúp nhân viên cảm thấy được lắng nghe và đóng góp ý kiến.

3. Khuyến khích sự cộng tác và học tập theo nhóm: Tận dụng sức mạnh của học tập collaborative, thúc đẩy sự sáng tạo và giải quyết vấn đề hiệu quả.

4. Tạo ra các quy trình để tạo ra, lưu lại và chia sẻ kiến thức nội bộ: Xây dựng hệ thống quản lý tri thức, đảm bảo kiến thức được lưu trữ và chia sẻ một cách có hệ thống.

5. Trao quyền cho nhân viên cùng thực hiện tầm nhìn chung: Giúp nhân viên hiểu và gắn kết với mục tiêu của tổ chức, tạo động lực học tập và phát triển.

6. Kết nối định hướng học tập của tổ chức với môi trường & các bên hữu quan: Đảm bảo việc học tập phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường và các bên liên quan.

7. Xây dựng chiến lược lãnh đạo hỗ trợ cho văn hóa học tập & phát triển của tổ chức: Cam kết của lãnh đạo trong việc thúc đẩy và duy trì văn hóa học tập.

Các yếu tố này tạo thành một hệ sinh thái học tập toàn diện, trong đó:

• Môi trường và văn hóa tổ chức (1, 2, 3) tạo nền tảng.

• Hệ thống và quy trình (4) hỗ trợ việc quản lý tri thức.

• Sự tham gia của nhân viên (5) đảm bảo sự gắn kết.

• Liên kết với bên ngoài (6) giúp học tập phù hợp với thực tế.

• Sự hỗ trợ của lãnh đạo (7) đảm bảo tính bền vững.

Bằng cách tích hợp và phát triển đồng bộ cả 7 yếu tố này, tổ chức có thể xây dựng một văn hóa học tập mạnh mẽ, thúc đẩy sự phát triển liên tục và tăng cường khả năng cạnh tranh trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

Kết Luận

Xây dựng một tổ chức học tập liên tục không chỉ giúp phát triển năng lực cá nhân mà còn nâng cao sức mạnh cạnh tranh của tổ chức trên thị trường toàn cầu. Như Peter Drucker đã từng nói:“Cần một học thuyết đặt tri thức vào trung tâm của sự thịnh vượng” - việc hướng tổ chức thành “tổ chức sáng tạo tri thức” sẽ giúp tổ chức không ngừng gia tăng tài sản tri thức, đóng góp vào sự đổi mới và sáng tạo vượt bậc một cách bền vững.

Các bạn có thể tìm hiểu thêm về Tổ chức học tập, các phương pháp Xây dựng đội ngũ giảng viên nội bộ qua khóa học "Train-the-Trainer: Cẩm nang triển khai đào tạo Doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ Giảng viên nội bộ" tại Brand Camp

Lãnh đạo theo tình huống (Situational Leadership) là một mô hình lãnh đạo được phát triển bởi Paul Hersey và Ken Blanchard. 

Về cơ bản, mô hình này nhấn mạnh rằng không có phong cách lãnh đạo duy nhất nào là phù hợp cho mọi tình huống. Thay vào đó, lãnh đạo cần phải điều chỉnh phong cách của mình dựa trên mức độ sẵn sàng và khả năng của nhân viên.

1 - Các yếu tố chính trong “Lãnh đạo theo tình huống”

Mô hình Lãnh đạo theo tình huống (Situational Leadership) của Paul Hersey và Ken Blanchard tập trung vào việc điều chỉnh phong cách lãnh đạo dựa trên mức độ sẵn sàng của nhân viên. Dưới đây là các yếu tố chính trong mô hình này.

A. Yếu tố “Phong cách lãnh đạo”

S1 - Chỉ đạo (Directing): Nhà lãnh đạo ra quyết định và chỉ dẫn trực tiếp cho nhân viên biết phải làm gì và làm như thế nào. Phù hợp khi nhân viên mới, có khả năng thấp và tính cam kết thấp.

S2 - Hướng dẫn (Coaching): Nhà lãnh đạo vẫn ra quyết định nhưng giải thích lý do đằng sau các quyết định đó, tạo động lực cho nhân viên. Phù hợp khi nhân viên có khả năng thấp nhưng cam kết cao.

S3 - Hỗ trợ (Supporting): Nhà lãnh đạo và nhân viên cùng nhau ra quyết định. Phù hợp khi nhân viên có khả năng cao nhưng cam kết thấp.

S4 - Ủy quyền (Delegating): Nhà lãnh đạo giao quyền tự chủ hoàn toàn cho nhân viên trong việc ra quyết định. Phù hợp khi nhân viên có khả năng cao và cam kết cao.

B: Yếu tố “Mức độ sẵn sàng của nhân viên”

Yếu tố này được xem xét trên 2 phương diện

• Khả năng (Ability): Kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm của nhân viên để thực hiện công việc.

• Cam kết (Commitment): Mức độ động lực và sự tự tin và cam kết trách nhiệm của nhân viên trong việc hoàn thành nhiệm vụ.

2 - Các bước để áp dụng mô hình Lãnh đạo theo tình huống:

Bước 1: Đánh giá mức độ sẵn sàng của nhân viên:

Xác định mức độ khả năng và cam kết của từng nhân viên hoặc nhóm.

Ví dụ: Bạn là quản lý của một nhóm gồm 5 nhân viên trong một công ty phát triển phần mềm. Bạn cần đánh giá mức độ sẵn sàng của từng thành viên để phân công nhiệm vụ cho một dự án mới.

Bạn sẽ đánh giá trên các khía cạnh sau:

1. Xác định khả năng (Ability):

   • Kỹ năng kỹ thuật: Xem xét trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và kiến thức kỹ thuật của từng nhân viên.

   • Hiệu suất công việc trước đây: Đánh giá hiệu suất làm việc trong các dự án trước đó.

2. Xác định cam kết (Commitment):

   • Động lực làm việc: Đánh giá sự nhiệt tình, động lực và tinh thần trách nhiệm của từng nhân viên.

   • Sự tự tin: Xem xét mức độ tự tin của nhân viên trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.

Để từ đó có một bảng đánh giá cơ bản các thành viên trong đội ngũ của mình.

Bước 2: Chọn phong cách lãnh đạo phù hợp:

Dựa trên đánh giá về mức độ sẵn sàng, chọn phong cách lãnh đạo thích hợp để tối ưu hóa hiệu quả công việc.

Dưới đây là một số tình huống ví dụ cho bạn:

1. Phong cách Chỉ đạo (Directing):

Tình huống: Một nhân viên mới gia nhập công ty, chưa quen với quy trình làm việc và nhiệm vụ cụ thể.

Phong cách lãnh đạo:

• Nhà lãnh đạo cần cung cấp hướng dẫn chi tiết về từng bước công việc.

• Đưa ra các chỉ thị rõ ràng và cụ thể để nhân viên mới có thể theo dõi.

Ví dụ: Trong một dự án phần mềm, một lập trình viên mới cần được hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng hệ thống quản lý mã nguồn của công ty và các quy chuẩn viết mã.

2. Phong cách Hướng dẫn (Coaching)

Tình huống: Một nhân viên có kỹ năng cơ bản nhưng thiếu tự tin hoặc động lực trong việc thực hiện nhiệm vụ mới.

Phong cách lãnh đạo:

• Nhà lãnh đạo cần giải thích lý do đằng sau các quyết định và quy trình.

• Cung cấp sự khuyến khích và động viên để tăng cường cam kết của nhân viên.

Ví dụ: Trong một chiến dịch marketing, nhà quản lý giải thích cho nhân viên tại sao chiến lược A được chọn thay vì chiến lược B, và làm thế nào nó sẽ giúp đạt được mục tiêu kinh doanh. Đồng thời, nhà quản lý khuyến khích nhân viên đóng góp ý tưởng sáng tạo.

3. Phong cách Hỗ trợ (Supporting):

Tình huống: Một nhóm nhân viên có kỹ năng cao nhưng thiếu động lực hoặc sự tự tin để hoàn thành nhiệm vụ.

Phong cách lãnh đạo:

• Nhà lãnh đạo tham gia vào quá trình ra quyết định cùng với nhóm.

• Khuyến khích sự tham gia và ý kiến đóng góp từ các thành viên trong nhóm.

Ví dụ: Trong một dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, nhà quản lý tổ chức các buổi họp nhóm để thảo luận về các ý tưởng và giải pháp. Các thành viên trong nhóm được khuyến khích chia sẻ quan điểm của mình và cùng nhau đưa ra quyết định cuối cùng.

4. Phong cách ủy quyền (Delegating)

Tình huống: Một nhóm nhân viên có kỹ năng cao và cam kết cao trong công việc.

Phong cách lãnh đạo:

• Nhà lãnh đạo giao quyền tự chủ hoàn toàn cho nhân viên trong việc ra quyết định và thực hiện nhiệm vụ.

• Chỉ can thiệp khi cần thiết hoặc khi có vấn đề lớn xảy ra.

Ví dụ: Trong một dự án thiết kế sản phẩm, nhóm thiết kế đã có nhiều kinh nghiệm và hiểu rõ mục tiêu dự án. Nhà quản lý giao toàn quyền cho nhóm để họ tự quyết định về thiết kế, tiến độ và phương pháp làm việc. Nhà quản lý chỉ cần theo dõi tiến độ tổng thể và hỗ trợ khi cần thiết.

Tạm kết:

Mô hình Lãnh đạo theo tình huống giúp nhà lãnh đạo linh hoạt điều chỉnh phong cách của mình để phù hợp với từng tình huống cụ thể, từ đó tối ưu hóa hiệu quả làm việc của đội ngũ.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về mô hình này hoặc các phong cách lãnh đạo khác, bạn có thể tìm kiếm với các từ khóa như "Situational Leadership examples", "Leadership styles in practice", hoặc "Effective leadership techniques".

Chúc các bạn quản lý và lãnh đạo thật hiệu quả.

Dòng doanh thu (revenue stream) được xem là huyết mạch của doanh nghiệp, đó là nơi dòng tiền chảy bên trong doanh nghiệp. Có rất nhiều cách để tạo ra doanh thu và các công ty hiện nay có rất nhiều sự lựa chọn khi xác định cách họ sẽ tạo ra dòng doanh thu qua hoạt động kinh doanh .

Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá các dòng doanh thu trong kinh doanh được áp dụng phổ biến nhất. Chúng ta sẽ xem xét các ví dụ về hoạt động của các luồng đó và xem qua một số mẹo về cách chọn luồng (hoặc các luồng) doanh thu phù hợp cho công ty của bạn.

A. Hiểu về dòng doanh thu

Sau khi đã xác định được tài sản mà doanh nghiệp sở hữu, bạn sẽ lên chiến lược để sử dụng tài sản để tạo ra các dòng doanh thu khác nhau.

Ví dụ 1: giả sử doanh nghiệp của sở hữu hai chiếc ô tô. Đây được xem là tài sản và bạn muốn tạo ra dòng doanh thu từ đó. Bạn có thể:

• Bán một chiếc xe hơi. Hình thức này gọi là dòng doanh thu dạng “transaction based”

• Cho thuê chiếc còn lại, theo ngày hoặc tháng. Hình thức này gọi là dòng doanh thu dạng “Leasing and Renting.”

• Cung cấp dịch vụ taxi sử dụng ô tô. Hình thức này gọi là dòng doanh thu dạng “Services Based”

• Cung cấp không gian quảng cáo trên ô tô của bạn. Hình thức này gọi là dòng doanh thu dạng “Advertising.”

Đó là ví dụ về 04 dòng doanh thu khác nhau từ 2 tài sản, và 4 mô hình kinh doanh.

Một chiến lược kinh doanh hiệu quả là khi doanh nghiệp có thể phối hợp nhiều dạng tài sản và mô hình kinh doanh để tạo ra nguồn doanh thu và dòng tiền ổn định, an toàn cho mình.

Như hình minh họa phía trên, bạn sẽ thấy được đặc điểm của từng loại mô hình kinh doanh và thời gian xoay vòng của dòng tiền tương ứng

Một doanh nghiệp nên có bao nhiêu dòng doanh thu?

Là một công ty ở giai đoạn đầu , ban đầu bạn chỉ có thể quản lý một nguồn doanh thu. Nhưng bạn càng đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của mình sớm thì càng an toàn.

Nếu nguồn doanh thu duy nhất của bạn cạn kiệt, dòng tiền mặt (cashflow) của bạn sẽ bắt đầu rút ngắn cho đến khi bạn trở lại đúng hướng. Mặt khác, nếu bạn có ít nhất hai đến ba luồng doanh thu, bạn có thể bù đắp sự sụt giảm doanh thu do luồng đã cạn kiệt.

Ví dụ 1: Dòng doanh thu của Amazon

Amazon có lẽ là một trong những ví dụ điển hình nhất về một công ty có nhiều nguồn doanh thu. Đây chỉ là một số nguồn doanh thu của họ:

• Bán hàng thương mại điện tử

• AWS (Dịch vụ lưu trữ đám mây)

• Đăng ký Amazon Prime

• Âm nhạc Amazon

• Dịch vụ nội dung số

Ví dụ 2: Dòng doanh thu Apple

Hãy thử phân tích các dòng doanh thu của công ty giá trị nhất trên thế giới hiện tại: Apple; và cùng xem tỉ trọng đóng góp của các dòng doanh thu này như thế nào?

• Tổng doanh thu: 119,6 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái (tăng 1,3 tỷ USD so với dự báo).

• Sản phẩm: 96,5 tỷ USD, không thay đổi so với cùng kỳ năm ngoái.

  • iPhone: 58% doanh thu tổng, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.

  • Mac: 7% doanh thu tổng, tăng 1% so với cùng kỳ năm ngoái.

  • iPad: 6% doanh thu tổng, giảm 25% so với cùng kỳ năm ngoái.

  • Thiết bị đeo và phụ kiện: 10% doanh thu tổng, giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái.

• Dịch vụ: 23,1 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái.

  • Bao gồm App Store, Apple Music, Apple Pay, AppleCare, Apple TV+, Apple Arcade, Apple Fitness+, iCloud+ và nhiều dịch vụ khác.

Một số nhận định về dòng doanh thu của Apple.

• Doanh thu và lợi nhuận đều tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

• Mảng dịch vụ tiếp tục tăng trưởng mạnh.

• iPhone vẫn là sản phẩm chủ lực của Apple.

• Mảng Mac và iPad có sự tăng trưởng trái chiều.

• Biên lợi nhuận gộp tăng cao.

Ví dụ 3: Dòng doanh thu NVIDIA

Hãy thử phân tích dòng doanh thu trong Q4 2023 của NVIDIA - nhà cung cấp hàng đầu về GPU: GPU của NVIDIA được sử dụng rộng rãi cho các ứng dụng AI, do hiệu suất cao và khả năng lập trình linh hoạt.

Đây là một trường hợp rất thú vị, cho chúng ta thấy được ảnh hưởng của làn sóng AI tác động tích cực đến tăng trưởng doanh thu của NIVIDA như thế nào? Phía trên là báo cáo thu nhập quý 4 năm tài chính 2024 của NVIDIA, ta có thể đưa ra một số nhận định về các nguồn doanh thu chính của công ty:

1. Mảng Data Center

• Doanh thu: 18,4 tỷ USD. Tăng trưởng: 27% so với quý trước. 

• Tỷ suất lợi nhuận gộp: 56%. Chiếm 83% tổng doanh thu

Một con số quá khủng, cho ta thấy ảnh hưởng của xu hướng AI đến doanh thu của NVIDIA ở mảng Data Center.

* Xu hướng AI đang bùng nổ: Nhu cầu về các giải pháp AI ngày càng tăng cao trong nhiều lĩnh vực như: y tế, tài chính, sản xuất, bán lẻ, v.v.

* Doanh thu mảng Data Center tăng trưởng mạnh: Doanh thu mảng Data Center của NVIDIA đã tăng trưởng 27% so với quý trước, cho thấy nhu cầu cao về các sản phẩm AI của công ty.

* Dự báo tăng trưởng tiếp tục: Dự báo trong tương lai, xu hướng AI sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy nhu cầu về các sản phẩm AI của NVIDIA và dẫn đến sự tăng trưởng doanh thu mảng Data Center của công ty

2. Mảng Gaming:

* Doanh thu: 2,9 tỷ USD

* Tăng trưởng: 0% so với quý trước

* Tỷ suất lợi nhuận gộp: 62%

* Chiếm 13% tổng doanh thu

3. Các mảng khác:

* Doanh thu: 0,8 tỷ USD

* Tăng trưởng: 14% so với quý trước

* Tỷ suất lợi nhuận gộp: 55%

* Chiếm 4% tổng doanh thu

Hình tiếp theo cho ta thấy từ Q1 2024, doanh thu mảng Data Center của NVIDIA có những bước nhảy vọt. Đó cũng là thời điểm làn sóng AI bùng nổ, các công ty đầu tư vào công nghệ AI. 

Xu hướng này cho chúng ta thấy,  doanh thu của các công ty được hưởng lợi từ AI:

* Nhà cung cấp AI: Các công ty cung cấp các giải pháp AI như NVIDIA, Google AI, Microsoft Azure, v.v. sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng AI.

* Ngành công nghiệp ứng dụng AI: Các ngành công nghiệp ứng dụng AI như dịch vụ tài chính, chăm sóc sức khỏe, sản xuất, v.v. sẽ có nhu cầu cao về các sản phẩm và dịch vụ AI.

* Nhà cung cấp cơ sở hạ tầng: Các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng như AWS, Azure, Google Cloud Platform, v.v. sẽ được hưởng lợi từ việc tăng nhu cầu về sức mạnh tính toán và lưu trữ dữ liệu cho các ứng dụng AI

Ví dụ 4: Dòng doanh thu của các doanh nghiệp nhỏ

Tuy nhiên, bạn không cần phải có quy mô như Amazon để có nhiều nguồn doanh thu.

Hãy xem Icons8, một trang web bán clipart, hình minh họa và âm nhạc. Họ có một số nguồn doanh thu, bao gồm:

• Tư cách thành viên

• Cấp phép cho các biểu tượng/hình minh họa của họ

• Đăng ký phần mềm thiết kế đồ họa

• Bán bộ dữ liệu

Hoặc đối với nền tảng Media Lab của Think Digital - một nền tảng kết nối và booking quảng cáo tại thị trường Việt Nam, họ xác định một số luồng doanh thu như sau:

• Transactional: Doanh thu đến từ các giao dịch đặt mua quảng cáo, sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng 

• Commission: Doanh thu đến từ hoa hồng các nhà cung cấp trả cho nền tảng khi giao dịch thành công.

• Service Based: Doanh thu đến từ các dịch vụ gia tăng do Media Lab cung cấp trên nền tảng

B - Một số mô hình dòng doanh thu bạn có thể triển khai cho doanh nghiệp của mình

Chúng ta hãy xem những loại luồng doanh thu nào bạn có thể sử dụng cho công ty của mình, cũng như những ưu và nhược điểm của từng loại.

1. Đăng ký (Subscriptions)

Mô hình đăng ký rất phổ biến trong thế giới phần mềm. Trên thực tế, ngày nay, phần lớn các công ty phần mềm bán sản phẩm của họ dưới dạng đăng ký SaaS (phần mềm dưới dạng dịch vụ).

Khách hàng trả cho bạn phí đăng ký định kỳ (hàng tháng, hàng quý hoặc hàng năm) để có quyền truy cập vào sản phẩm hoặc dịch vụ.

Thay vì sở hữu sản phẩm hoặc trả tiền một lần cho dịch vụ, khách hàng có quyền truy cập miễn là họ tiếp tục trả phí đăng ký.

Tất nhiên, có những loại hình kinh doanh khác sử dụng mô hình doanh thu đăng ký (tạp chí và phòng tập thể dục là hai ví dụ điển hình).

Ưu điểm của mô hình đăng ký bao gồm:

• Nếu bạn có thể dự đoán tỷ lệ rời bỏ khách hàng và khách hàng mới, bạn có thể dự đoán doanh thu mà doanh nghiệp của bạn sẽ tạo ra trong tháng tới

• Nếu nỗ lực tiếp thị của bạn chậm lại hoặc dừng lại, bạn vẫn có thể tạo doanh thu từ những người đăng ký hiện tại

• Đăng ký có rủi ro thấp hơn so với mua hàng trả trước cho khách hàng, điều này giúp việc chốt đơn hàng dễ dàng hơn

Tuy nhiên, có những nhược điểm quan trọng cần ghi nhớ:

• Nếu thời gian hoàn vốn CAC (Customer Acquisition Cost) của bạn dài hơn thời gian trung bình mà khách hàng ở lại, doanh nghiệp của bạn sẽ mất tiền

• Bạn cần đầu tư nguồn lực để tránh tỷ lệ hủy cao

• Doanh thu có thể không chắc chắn trong giai đoạn khởi động

Ví dụ về các doanh nghiệp sử dụng đăng ký làm nguồn doanh thu bao gồm:

• Dịch vụ phát trực tuyến như Netflix

• Các công ty SaaS như Finmark

• Các công ty thành viên như câu lạc bộ đồng quê

• Các công ty hộp đăng ký như BarkBox

• Các công ty thương mại điện tử như Dollar Shave Club

2. Cấp phép (Licensing)

Việc cấp phép có nhiều hình dạng và hình thức khác nhau. Trong phần mềm, cấp phép là nguồn doanh thu phổ biến nhất trước khi mô hình đăng ký tiếp quản.

Một ví dụ về một công ty phần mềm vẫn sử dụng giấy phép vĩnh viễn là Microsoft. Mặc dù họ cung cấp sản phẩm của mình trên cơ sở đăng ký nhưng bạn vẫn có thể mua hoàn toàn giấy phép cho sản phẩm của họ, như Microsoft Word.

Nhưng phần mềm không phải là thứ duy nhất bạn có thể cấp phép. Bạn cũng có thể cấp quyền cho người khác sử dụng nhãn hiệu hoặc tài liệu có bản quyền.

Các ví dụ khác về các doanh nghiệp sử dụng mô hình cấp phép bao gồm:

• Walt Disney (ví dụ: khi họ cấp cho McDonald's giấy phép sử dụng các nhân vật đã đăng ký nhãn hiệu cho đồ chơi Happy Meal)

• Các công ty sản xuất âm nhạc cấp giấy phép cho đội ngũ sản xuất phim sử dụng các bài hát cụ thể trong phim

• Phần mềm tương tự Clip Studio Paint

Dưới đây là những ưu điểm của việc sử dụng giấy phép làm nguồn doanh thu:

• Bạn không cần phải lo lắng về việc rời bỏ hàng tháng vì giấy phép thường được cấp dài hạn

• Doanh nghiệp của bạn nhận được nhiều tiền hơn từ việc mua hàng

Nhưng đây là nhược điểm:

• Khách hàng chỉ mua một lần, trừ khi bạn tạo ra sản phẩm mới, cải tiến để họ mua vài năm sau

• Doanh thu của bạn sẽ giảm xuống 0 nếu bạn không bán được hàng trong một tháng

3. Bán sản phẩm (Product Sales)

Bán sản phẩm đúng như tên gọi của nó - bán sản phẩm. Không giống như cấp phép, khách hàng mua sản phẩm sẽ sở hữu sản phẩm hoàn toàn.

Đây là mô hình kinh doanh tinh túy hướng tới người tiêu dùng và là cách chính mà các doanh nghiệp kiếm tiền khi họ có sản phẩm vật chất để bán.

Các công ty thương mại điện tử là một trong những ví dụ điển hình nhất về nguồn doanh thu này. Các công ty bán lẻ truyền thống cũng làm như vậy. Một số ví dụ bao gồm:

• Ikea

• Casper

• Xa

• Walmart

Một số công ty thực hiện kết hợp cả hai.

Ví dụ: Google cung cấp phần mềm trả phí như GSuite nhưng họ cũng bán các thiết bị điện tử vật lý như điện thoại Google Pixel, Google Chromecast và các sản phẩm nhà thông minh Google Nest. Chúng ta sẽ nói nhiều hơn về cách các công ty thành công đa dạng hóa bằng cách kết hợp nhiều nguồn doanh thu.

Dưới đây là những ưu điểm của việc bán sản phẩm như một nguồn doanh thu:

• Mặt hàng có giá vé thấp dễ bán hơn

• Các hạng mục vé cao hơn mang lại nguồn doanh thu lớn cùng một lúc

Nhưng đây là mặt tiêu cực mà bạn nên biết:

• Sản phẩm có xu hướng có tỷ suất lợi nhuận thấp hơn phần mềm

• Mỗi sản phẩm cần phải được sản xuất, lưu trữ và vận chuyển

• Việc sản xuất sản phẩm có thể trở nên rẻ hơn khi bạn mở rộng quy mô, nhưng có giới hạn về mức độ rẻ mà bạn có thể tạo ra

4. Dịch vụ và tư vấn (Services and Consulting)

Một mô hình đơn giản, bạn có thể tận dụng thời gian và kỹ năng của đội ngũ doanh nghiệp của mình dưới dạng dịch vụ hoặc tư vấn.

Một số công ty hoàn toàn dựa trên dịch vụ và cung cấp một số dịch vụ, mỗi dịch vụ đại diện cho một nguồn thu nhập riêng biệt.

Các ví dụ khác bao gồm:

• Các cơ quan tiếp thị và tư vấn

• Cố vấn tài chính

Dịch vụ là một cách tuyệt vời để thêm nguồn thu nhập mới mà không cần tạo tài sản từ đầu.

Bạn có thể khảo sát khách hàng của mình để tìm ra những dịch vụ họ cần, sau đó sử dụng chuyên môn nội bộ hiện có của mình để cung cấp dịch vụ này.

Dịch vụ mang lại một số lợi ích:

• Vì các dịch vụ là một-một thay vì một-nhiều, nên bạn cũng có thể tính phí nhiều hơn, nghĩa là bạn cần ít khách hàng hơn để đạt được mục tiêu doanh thu nhất định

• Ví dụ: giả sử bạn cần tăng doanh thu của mình thêm 50.000 đô la một tháng - bạn chỉ cần năm khách hàng trả 10.000 đô la cho mỗi dịch vụ tư vấn có giá trị cao so với 1.000 khách hàng trả 50 đô la một tháng cho đăng ký phần mềm

Tuy nhiên, đây là một số nhược điểm cần lưu ý:

• Các dịch vụ không dễ mở rộng — nếu muốn tiếp cận nhiều khách hàng hơn, bạn không chỉ cần mở rộng nỗ lực tiếp thị của mình mà còn cần đào tạo và đào tạo thêm nhân viên để cung cấp các dịch vụ này

• Có nhiều phần chuyển sang dịch vụ hơn là đăng ký phần mềm - ví dụ: dịch vụ khách hàng cần được tham gia nhiều hơn

• Bạn chịu trách nhiệm nhiều hơn về kết quả mà khách hàng nhận được khi bạn cung cấp dịch vụ so với sản phẩm hoặc đăng ký

5. Quảng cáo (Advertising)

Nếu bạn có khán giả, người dùng bạn cũng có khả năng bán không gian quảng cáo và tạo ra một dòng doanh thu mới

Ví dụ: giả sử bạn có một podcast ngoài các sản phẩm và dịch vụ hiện có mà bạn bán. Bạn có thể tạo các điểm ngắt quảng cáo trong podcast của mình và bán không gian cho các công ty có liên quan.

Nếu bạn có danh sách email, bạn cũng có thể hợp tác với các thương hiệu khác để quảng cáo sản phẩm hoặc dịch vụ của họ tới người đăng ký. Hoặc, nếu bạn có một blog tạo ra nhiều lưu lượng truy cập, bạn cũng có thể đặt quảng cáo trong các bài đăng của mình.

Trong lĩnh vực B2B, việc sử dụng gói miễn phí của bạn làm bệ phóng để bán thêm cho khách hàng thành gói đăng ký trả phí là điều phổ biến hơn là việc thu tiền từ quảng cáo.

Ngược lại, trong lĩnh vực B2C, việc kiếm tiền từ người dùng miễn phí bằng doanh thu quảng cáo (chạy quảng cáo trong chính giao diện ứng dụng) là điều cực kỳ phổ biến. Facebook cùng hệ thống quảng cáo Facebook Ads là một trong những ví dụ thành công nhất của mô hình này.

Một số ưu điểm của việc bán không gian quảng cáo bao gồm:

• Bạn không cần phải tốn thêm tài nguyên để bật nguồn doanh thu này

• Quảng cáo có thể sinh lợi cao nếu bạn có lượng lớn khán giả

Nhưng hãy cẩn thận với những nhược điểm sau:

• Bạn sẽ được liên kết với các thương hiệu mà bạn quảng cáo, vì vậy điều quan trọng là bạn phải chọn đối tác một cách khôn ngoan

• Nó có thể không mang lại nhiều lợi nhuận nếu lượng khán giả của bạn nhỏ

• Quảng cáo có thể khiến khán giả mất tập trung khỏi các ưu đãi của chính bạn

 6. Cho thuê (Leasing and Renting)

Bạn thường cần cho thuê tài sản, hoặc có tài sản cho thuê để vận hành mô hình này.

Ví dụ: các công ty thương mại điện tử như Rent the Runway cho phép các thành viên thuê quần áo hàng hiệu.

Những doanh nghiệp như thế này thường có các nguồn doanh thu khác, chẳng hạn như phí đăng ký và doanh số bán sản phẩm (vì mọi người cũng có thể chọn mua sản phẩm).

Các công ty cho thuê xe và khách sạn cũng hoạt động theo cách tương tự.

Các ví dụ khác về các công ty cho thuê và cho thuê bao gồm:

• Công ty cho thuê thiết bị di chuyển

• Cho thuê kỳ nghỉ

• Công ty cho thuê bất động sản

Nếu bạn là một công ty có không gian văn phòng lớn, bạn thậm chí có thể cho các công ty nhỏ hơn hoặc người làm việc tự do thuê những phần không gian văn phòng chưa sử dụng.

7. Phí môi giới (Brokerage Fees)

Các công ty được trả phí môi giới khi họ kết nối mọi người với các công ty cụ thể.

Ví dụ: các trang web dành cho việc làm tự do như Upwork kiếm tiền từ việc kết nối những người làm việc tự do với những khách hàng cần họ giúp đỡ. Hai mươi phần trăm số tiền khách hàng trả cho các dịch vụ tự do được coi là phí môi giới.

Những người làm việc tự do được hưởng lợi vì họ được kết nối với khách hàng và khách hàng giành chiến thắng vì họ được tiếp cận với hàng nghìn chuyên gia tài năng.

Ví dụ một số doanh nghiệp sử dụng mô hình môi giới bao gồm:

• Uber

• AirBnB

• Booking.com

Đây là cách doanh nghiệp của bạn có thể hưởng lợi từ việc sử dụng mô hình môi giới:

• Khi công ty của bạn có khả năng kết nối mọi người lại với nhau, nó có thể trở thành một nguồn doanh thu tốn ít công sức vì nó không yêu cầu bạn cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ.

• Khách hàng không phải trả trước — bạn thường được hưởng hoa hồng từ các giao dịch của họ — điều đó có nghĩa là việc bán hàng sẽ ít gặp trở ngại hơn

Tuy nhiên, có những nhược điểm khi sử dụng phí môi giới làm nguồn thu nhập:

• Việc thiết lập không dễ dàng — hầu hết các công ty phụ thuộc vào các nguồn doanh thu khác sẽ không dễ dàng thêm phí môi giới làm nguồn doanh thu nếu không đầu tư thời gian và nguồn lực nghiêm túc vào đó

• Phí môi giới chỉ điển hình ở một số ít ngành

Cách chọn dòng doanh thu phù hợp

Với tất cả các luồng doanh thu này để lựa chọn, luồng nào là tốt nhất cho tổ chức của bạn? Phần lớn nó sẽ được phụ thược bởi loại sản phẩm bạn có.

Tuy nhiên, bạn có một số thời gian để lựa chọn ở đây. Ví dụ: bạn có thể bán phần mềm trên cơ sở đăng ký hoặc giấy phép vĩnh viễn hoặc làm cho phần mềm hoàn toàn miễn phí nhưng kiếm tiền bằng cách sử dụng doanh thu quảng cáo.

Dưới đây là một số bước cần làm theo khi xác định mức doanh thu nào phù hợp với doanh nghiệp của bạn.

1. Kiểm tra xem đối thủ của bạn đang làm gì

Phân tích đối thủ cạnh tranh tốt luôn là một bước quan trọng để tìm ra cách bạn giới thiệu doanh nghiệp của mình với thị trường. Điều quan trọng không kém là xác định dòng doanh thu nào phù hợp.

Tất nhiên, ý tưởng không chỉ đơn giản là sao chép những gì đối thủ cạnh tranh của bạn đang làm, mà phân tích này có thể được sử dụng để biết được khách hàng trong ngành dọc này cảm thấy thoải mái với những mô hình thanh toán nào.

Ngoài ra, nó có thể được sử dụng như một cách để phân biệt.

Ví dụ: nếu tất cả các đối thủ cạnh tranh của bạn đang tính phí trên cơ sở đăng ký, bạn có thể quyết định tạo sự khác biệt bằng cách cung cấp sản phẩm của mình miễn phí và kiếm tiền thông qua luồng doanh thu quảng cáo.

2. Khảo sát thị trường

Một bước tốt hơn so với việc sử dụng phân tích đối thủ cạnh tranh để đánh giá thị trường là hỏi chính khách hàng của bạn theo đúng nghĩa đen.

Khảo sát có thể là một cách đơn giản tuyệt vời để thu thập một số dữ liệu định lượng, chẳng hạn như số tiền khách hàng sẵn sàng trả cho các tính năng nhất định.

Sau đó, bạn có thể bổ sung điều này bằng những hiểu biết sâu sắc về chất lượng từ các cuộc phỏng vấn khách hàng. Ví dụ: bạn có thể hỏi về cách quảng cáo tác động đến trải nghiệm trong ứng dụng của họ.

3. Kiểm tra năng lực cốt lõi hiện tại của doanh nghiệp

Hãy nhớ rằng: bạn chỉ có thể tăng doanh thu dựa trên tài sản bạn có.

Bạn thấy rằng mình có kiến ​​thức chuyên môn phù hợp trong nhóm phát triển để cung cấp dịch vụ giúp khách hàng thiết lập tích hợp tùy chỉnh bằng công cụ của bạn, thêm một luồng doanh thu khác vào vành đai của bạn.

4. Xem xét xu hướng tương lai

Đúng vậy, việc xem xét thị trường hiện nay là điều quan trọng: đó là những khách hàng mà bạn sẽ bán hàng.

Nhưng bạn cũng nên lưu ý xem thị trường nói chung đang phát triển như thế nào và nó sẽ như thế nào về lâu dài. Hãy nhớ rằng kế hoạch của bạn là kinh doanh.

Lấy ví dụ, ngành công nghiệp ô tô.

Người tiêu dùng đang chuyển từ quyền sở hữu hoàn toàn sang các mô hình đăng ký, điều này đã thể hiện rõ trong thế giới phần mềm nhưng cũng bắt đầu chuyển sang các sản phẩm vật chất.

Một đại lý ô tô có thể cân nhắc việc cho thuê xe của họ theo hình thức đăng ký thay vì bán độc quyền.

5. Cuối cùng, đừng ngại đa dạng hóa

Cuối cùng, hãy tiếp tục nhớ rằng bạn không phải chỉ chọn một luồng doanh thu duy nhất.

Nhiều doanh nghiệp rơi vào cái bẫy này; họ chọn một phương án và bỏ tất cả trứng vào một giỏ.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức thành công nhất đa dạng hóa và sử dụng nhiều dòng doanh thu để bảo vệ trước những biến động của thị trường và tối đa hóa cơ hội nắm bắt thị phần ví tiền của họ.

Đa dạng hóa nguồn doanh thu của công ty bạn để giúp công ty trở nên linh hoạt hơn

Nếu doanh nghiệp của bạn hiện có một luồng doanh thu duy nhất, hãy cân nhắc thêm một hoặc hai luồng doanh thu khác vào danh sách kết hợp. Điều này sẽ giúp công ty của bạn trở nên kiên cường hơn trước sự thay đổi.

Ví dụ: nếu thị trường đột ngột thay đổi và một trong những nguồn doanh thu của bạn cạn kiệt, bạn vẫn sẽ có các nguồn doanh thu khác để duy trì hoạt động kinh doanh của mình trong khi bạn xoay trục.

Tuy nhiên, suy nghĩ cuối cùng là đừng quá bận tâm đến việc thêm tất cả các dòng thu nhập vào hoạt động kinh doanh của bạn. Đảm bảo nguồn doanh thu mới vẫn phù hợp với tầm nhìn của bạn và không làm xao lãng mục đích của bạn.

Năm 2024 hứa hẹn mang đến nhiều biến động và cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam. Bối cảnh kinh tế toàn cầu và khu vực đang thay đổi nhanh chóng với những xu hướng mới nổi lên trong lĩnh vực kinh doanh, marketing, công nghệ, bán lẻ, và đặc biệt là xu hướng bền vững với môi trường.

Để thành công trong môi trường kinh doanh đầy tiềm năng và thử thách này, các doanh nghiệp Việt cần cập nhật và nắm bắt các xu hướng lớn, đồng thời điều chỉnh chiến lược kinh doanh để thích ứng và phát triển.

Xin giới thiệu đến các bạn bài viết "2024 Trend - Phân tích các xu hướng lớn trong kinh doanh, bán lẻ, công nghệ và tiếp thị của năm 2024"

Bài viết này được biên soạn & tổng hợp từ "Báo cáo 2024 Trend Report" từ của nền tảng Trend Hunter uy tín đã phân tích dữ liệu từ hơn 100.000 nguồn, bao gồm các bài báo, mạng xã hội, khảo sát và báo cáo chuyên ngành, để xác định các xu hướng tiềm năng nhất trong năm tới trên toàn thế giới.

1 - Overview & Megatrends

Khung MegaTrends của TRENDHUNTER là một công cụ hữu ích để dự đoán các xu hướng này. Khung xu hướng này bao gồm 6 xu hướng chính: Acceleration (Thúc đẩy), Reduction (Giảm thiểu), Curation (Chọn lọc), Convergence (Hội tụ), Co-Creation (Đồng sáng tạo), Divergence (Phân kỳ). Mỗi xu hướng chính lại bao gồm nhiều xu hướng phụ.

• Acceleration (Thúc đẩy):

  • Dữ liệu, robot và trí tuệ nhân tạo: Tăng trưởng dữ liệu, robot và trí tuệ nhân tạo thúc đẩy sự thay đổi.

  • Thương hiệu thúc đẩy phát triển cá nhân: Thương hiệu đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển cá nhân của người tiêu dùng.

• Reduction (Giảm thiểu):

  • Chuyên môn hóa: Tăng mức độ chuyên môn hóa.

  • Ít lớp hơn + Hiệu quả: Tối giản hóa quy trình và nâng cao hiệu quả.

  • Huy động vốn cộng đồng: Tận dụng sức mạnh của cộng đồng để phát triển.

  • Đăng ký: Mô hình kinh doanh đăng ký ngày càng phổ biến.

• Curation (Chọn lọc):

  • Cung cấp dịch vụ phù hợp: Cung cấp dịch vụ được cá nhân hóa cho từng người tiêu dùng.

  • Đơn giản: Xu hướng hướng đến sự đơn giản trong thiết kế và kinh doanh.

• Convergence (Hội tụ):

  • Kết hợp nhiều lớp: Kết hợp các công nghệ và dịch vụ khác nhau.

  • Thêm giá trị: Tạo ra giá trị mới cho người tiêu dùng.

  • Liên kết thương hiệu: Hợp tác giữa các thương hiệu để tạo ra trải nghiệm độc đáo.

  • Kết hợp vật lý và kỹ thuật số: Kết hợp thế giới thực và kỹ thuật số.

• Co-Creation (Đồng sáng tạo):

  • Thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ và khách hàng cùng sáng tạo: Tạo ra hệ sinh thái cộng tác.

  • Cá nhân hóa: Cá nhân hóa sản phẩm và dịch vụ theo nhu cầu của từng người.

• Divergence (Phân kỳ):

  • Cá nhân hóa: Nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ được cá nhân hóa ngày càng cao.

  • Trạng thái và sự thuộc về: Nhu cầu được công nhận và kết nối với cộng đồng.

  • Phong cách và thời trang: Nhu cầu thể hiện bản thân qua phong cách và thời trang.

  • Phản ứng thế hệ: Xu hướng phản ứng lại các giá trị truyền thống.

Các xu hướng phụ:

• Prosumerism (Tiêu dùng sản xuất): Người tiêu dùng ngày càng tham gia vào quá trình sản xuất.

• Nostalgia (Ký ức hoài cổ): Nhu cầu về những sản phẩm và dịch vụ gợi nhớ về quá khứ.

• Naturality (Tính tự nhiên): Nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ bền vững và thân thiện với môi trường.

• Youthfulness (Sự trẻ trung): Nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ giúp người tiêu dùng trẻ trung và năng động.

2 - Tech Insight: AI tích hợp với nhiều lĩnh vực trong kinh doanh, tiếp thị, dịch vụ.

AI Support

Các doanh nghiệp đang tích hợp AI chatbot để hỗ trợ khách hàng ở quy mô lớn. AI chatbot có thể hiểu và trả lời nhiều loại câu hỏi của khách hàng, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian.

AI Advertisement

Marketing với AI: Tương lai đầy hứa hẹn cho các doanh nghiệp

Marketing ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang là một lĩnh vực phát triển nhanh chóng, với nhiều công ty khởi nghiệp cung cấp các giải pháp sáng tạo giúp doanh nghiệp xây dựng và quản lý chiến dịch marketing của mình. Các nền tảng này tận dụng nhiều công nghệ AI khác nhau, chẳng hạn như xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận dạng hình ảnh và phân tích dự đoán, để tự động hóa và tối ưu hóa quy trình marketing. Điều này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và tiền bạc, đồng thời cải thiện hiệu quả của các chiến dịch marketing.

Một trong những nền tảng marketing do AI dẫn đầu phổ biến nhất là Adpilot. Adpilot sử dụng AI để tạo các chiến dịch quảng cáo tùy chỉnh cho doanh nghiệp ở mọi quy mô. Nền tảng cho phép doanh nghiệp chọn từ nhiều mẫu có sẵn và sau đó tùy chỉnh chúng với văn bản, hình ảnh và video của riêng mình.

Mặc dù nền tảng marketing do AI dẫn đầu vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu, nhưng chúng có tiềm năng cách mạng hóa cách thức các doanh nghiệp tự quảng bá. Những nền tảng này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và tiền bạc, đồng thời cải thiện hiệu quả của các chiến dịch marketing. Bên cạnh đó, khi công nghệ AI tiếp tục phát triển, chúng ta có thể mong đợi thấy nhiều nền tảng marketing do AI dẫn đầu sáng tạo và hiệu quả hơn xuất hiện trong tương lai.

AI-Powered Fitness (Thể dục thể thao hỗ trợ bởi AI)

Tóm tắt xu hướng:

• Các ứng dụng và hệ thống thể dục thể thao đang sử dụng AI để hỗ trợ người dùng tập luyện và đánh giá sức khỏe của họ.

• Xu hướng này hướng đến việc cung cấp các bài tập được cá nhân hóa, theo dõi tiến trình và đánh giá hình thức cho người tiêu dùng mong muốn có trải nghiệm tập luyện hiệu quả và hiệu quả.

Tóm tắt insight:

• Ngày càng có nhiều người tập luyện tại nhà, dẫn đến nhu cầu về các giải pháp tập luyện cá nhân hóa và tiện lợi.

• AI có thể cung cấp các bài tập được cá nhân hóa dựa trên mục tiêu, sở thích và mức độ thể lực của người dùng.

• AI cũng có thể theo dõi tiến trình tập luyện và đưa ra phản hồi theo thời gian thực để giúp người dùng đạt được mục tiêu của họ.

Ví dụ:

• Ứng dụng Kemtai sử dụng AI để phân tích chuyển động của người dùng và cung cấp phản hồi theo thời gian thực.

• Tempo Fit cung cấp huấn luyện viên ảo và tạ thực tế.

• Spry cung cấp công cụ đánh giá sức khỏe di động để giúp người dùng theo dõi sức khỏe của họ.

3 - Business, Retails Insight

Các xu hướng của ngành bán lẻ, kinh doanh.

Ethical Search

Tổng quan

• Ethical Search là các công cụ tìm kiếm giúp người tiêu dùng tìm kiếm các sản phẩm có có nguồn gốc rõ ràng và được sản xuất theo quy trình bền vững.

• Ethical Search trở nên phổ biến khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tác động của việc mua sắm của họ đối với môi trường và xã hội.

Insight:

• Người tiêu dùng ngày càng có ý thức hơn về các vấn đề xã hội, môi trường và chính trị đang diễn ra trên thế giới. Họ cũng có xu hướng ủng hộ các thương hiệu có chung quan điểm với họ.

• Điều này đặc biệt đúng đối với thế hệ Millennials và Gen Z, những người có khả năng mua sắm và sinh sống theo các giá trị của họ cao hơn.

Xu hướng

• Ethical Search cung cấp cho người dùng thông tin về các vấn đề đạo đức, xã hội và môi trường liên quan đến một sản phẩm hoặc thương hiệu cụ thể.

• Ethical Search cũng cung cấp cho người dùng thông tin về các lựa chọn thay thế có đạo đức cho các sản phẩm hoặc thương hiệu mà họ đang cân nhắc mua.

• Ethical Search giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm có đạo đức bằng cách cung cấp cho họ thông tin về các vấn đề đạo đức, xã hội và môi trường liên quan đến một sản phẩm hoặc thương hiệu cụ thể.

• Ví dụ: Một số công cụ tìm kiếm có chức năng Ethical Search như: GoodGuide, Buycott Finder, Ethical Consumer

Consumer Marketplace

Các thương hiệu đang mở các cửa hàng trực tuyến để kết nối người tiêu dùng với nhau.

Xu hướng:

Các thương hiệu trên nhiều ngành công nghiệp đang ra mắt các cửa hàng trực tuyến doanh nghiệp-tiêu dùng (C2BC).

C2BC cung cấp cho người tiêu dùng các mặt hàng giảm giá và cho phép người tiêu dùng bán các mặt hàng không mong muốn trong khi doanh nghiệp xử lý các giao dịch và xác minh chất lượng của các mặt hàng.

Ví dụ:

• Chương trình Thu cũ đổi mới của IKEA: Vào tháng 8 năm 2021, IKEA đã công bố chương trình "Mua lại & Bán lại" mới, cho phép khách hàng bán lại đồ nội thất IKEA đã qua sử dụng của họ để đổi lấy thẻ quà tặng.

• Nền tảng bán lại quần áo trực tuyến của COS: Vào tháng 3 năm 2021, COS đã ra mắt nền tảng bán lại trực tuyến cho phép người tiêu dùng mua và bán quần áo đã qua sử dụng của COS.

• Thị trường trực tuyến cho các mặt hàng đã qua sử dụng của ThredUp: ThredUp là một thị trường trực tuyến nơi người tiêu dùng có thể mua và bán quần áo, giày dép và phụ kiện đã qua sử dụng.

Rewarded Sustainability

Các thương hiệu và tổ chức đang ngày càng tạo ra các chương trình reward để khuyến khích người tiêu dùng có hành vi có lợi cho môi trường. Các chương trình này có thể ở nhiều hình thức khác nhau, từ hoàn tiền đến tặng quà.

Xu hướng

• Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến môi trường và muốn đưa ra những lựa chọn bền vững hơn.

• Tuy nhiên, đôi khi người tiêu dùng vẫn gặp khó khăn trong việc thay đổi hành vi của mình vì những lý do như chi phí, sự tiện lợi hoặc thiếu thông tin.

• Các chương trình khen thưởng có thể giúp người tiêu dùng vượt qua những rào cản này bằng cách cung cấp cho họ động lực để thay đổi hành vi.

Ví dụ

• Chương trình "Bring Your Own Bag" của Starbucks: Starbucks tặng cho khách hàng một phần thưởng miễn phí khi họ mang theo cốc đựng đồ uống của riêng mình.

• Chương trình "Recycle and Earn" của Walmart: Walmart tặng cho khách hàng điểm thưởng khi họ tái chế chai lọ và lon.

• Chương trình "Green Rewards" của American Express: American Express tặng cho chủ thẻ điểm thưởng khi họ sử dụng thẻ của mình để mua các sản phẩm thân thiện với môi trường.

4 - Fashion & Cosmetics Insights

Các xu hướng tiêu biểu trong ngành thời trang và mỹ phẩm, trang điểm

Waste-Fee Fashion - Thời trang không rác thải.

Xu hướng:

• Các thương hiệu thời trang cung cấp quần áo "không rác thải" hoặc bền vững mà người tiêu dùng có thể tự làm (DIY).

• Ví dụ: Áo thun từ sợi tái sinh, quần áo may bằng "lưỡi cắt không lãng phí", bộ sưu tập đồ nam có thể ủ phân, bộ dụng cụ may quần áo DIY cho trẻ em.

Lý do:

• Nhu cầu sống bền vững ngày càng tăng, dẫn đến sự gia tăng lo lắng về biến đổi khí hậu.

• Người tiêu dùng có ý thức về môi trường sẵn sàng thay đổi lối sống để giảm thiểu tác động đến môi trường, và họ ủng hộ các thương hiệu ưu tiên tính bền vững.

Ví dụ:

• Áo thun Infinna: Hợp tác giữa PANGAIA và Infinited Fiber Company, sử dụng sợi tái sinh từ rác thải dệt may.

• Bộ sưu tập đồ nam compostable của Gomorrah: Quần áo được làm từ vật liệu tự nhiên có thể phân hủy sinh học.

• Puzzleware của Almaborealis: Bộ dụng cụ DIY giúp trẻ em tự may quần áo.

Kết luận:

Xu hướng thời trang "không rác thải" đang ngày càng phổ biến, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng mong muốn sống bền vững và bảo vệ môi trường. Các thương hiệu thời trang cần sáng tạo và đổi mới để đáp ứng nhu cầu này.

Treatment Makeup (Trang điểm kết hợp với trị liệu)

Tóm tắt xu hướng: Các thương hiệu mỹ phẩm đang tung ra sản phẩm trang điểm có thành phần giúp điều trị mụn trứng cá thay vì chỉ che đi.

Tóm tắt insight: Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến việc phòng ngừa hơn là điều trị. Xu hướng này cũng lan sang lĩnh vực trang điểm, với mong muốn sản phẩm trang điểm không chỉ che đi khuyết điểm mà còn mang lại lợi ích cho da.

Ví dụ:

• Kem nền lâu trôi IRL Filter: Mang lại lớp nền mịn màng, lâu trôi và có khả năng che phủ tốt.

• Thanh bronzer: Giúp da sáng khỏe và mịn màng.

• Son dưỡng môi Merit Bronze Balm: Mang lại màu môi tự nhiên và dưỡng ẩm cho môi.

• Serum trị mụn Bubble Super Clear: Giúp giảm mụn và làm sáng da.

• Kem che khuyết điểm Murad Deep Relief Blemish Camouflage: Che phủ các vết thâm mụn và giúp giảm mụn.

Ý tưởng:

Xu hướng trang điểm trị liệu đang ngày càng phổ biến, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng muốn có sản phẩm trang điểm vừa đẹp da vừa mang lại lợi ích điều trị.

Bản full ebook 2024 Trend

Do giới hạn của nội dung, bài viết chỉ nêu 6 xu hướng tiêu biểu. Các bạn có thể tìm đọc bản full của ebook với 9 chủ đề, 21 xu hướng tiêu biểu để có cái nhìn tổng quan nhất. Link Ebook 2024 Trend - Phân tích các xu hướng tiêu biểu trong kinh doanh, bán lẻ, công nghệ và tiếp thị của năm 2024

Tạm kết

Thế giới kinh doanh luôn vận động không ngừng và năm 2024 hứa hẹn sẽ mang đến những thay đổi đột phá. Hy vọng với những phân tích dữ liệu thống kê và chiến lược thực tiễn ở trên, bài viết này sẽ giúp cho bạn:

• Hiểu rõ bản chất và tác động của các xu hướng

• Nắm bắt cơ hội tiềm năng

• Đưa ra quyết định sáng suốt

• Tạo dựng chiến lược hiệu quả

• Bứt phá ngoạn mục trong năm 2024

Chúc bạn thành công trong việc áp dụng các xu hướng mới nhất vào hoạt động kinh doanh của mình!

Hãy biến "Xu hướng 2024" thành công cụ chiến lược đắc lực của bạn!

Chúc bạn gặt hái được nhiều thành công trong năm 2024!

Dịp Tết Nguyên đán sắp tới là thời gian lý tưởng để các nhà quản lý tạm gác lại những bộn bề công việc và dành thời gian để đọc sách, học hỏi và trau dồi kiến thức.

Bài viết này sẽ gợi ý cho bạn 10 cuốn sách hay về quản trị, vận hành và đổi mới sáng tạo, cải tổ doanh nghiệp mà bạn có thể tìm đọc trong dịp Tết để có thêm góc nhìn mới mẻ và những công cụ hữu ích để dẫn dắt doanh nghiệp của mình đạt được những thành tựa mới trong năm tới.

• #1 - Nhóm sách về văn hóa nền tảng cho doanh nghiệp: Nhóm sách này sẽ giúp các nhà quản lý hiểu được tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp và cung cấp cho họ những chiến lược và kỹ thuật cụ thể để xây dựng một nền văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ.

• #2 - Nhóm sách về Kỹ năng nền tảng cho Lãnh đạo và Quản lý: Nhóm sách này sẽ giúp các nhà quản lý phát triển những kỹ năng cần thiết để lãnh đạo và quản lý hiệu quả, chẳng hạn như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng quản lý xung đột, v.v.

• #3 - Nhóm sách về Vận hành hiệu quả: Nhóm sách này sẽ giúp các nhà quản lý hiểu được các nguyên tắc và phương pháp vận hành hiệu quả, chẳng hạn như quản lý hiệu suất, quản lý chất lượng, quản lý rủi ro, v.v.

• #4 - Nhóm sách về cải tổ doanh nghiệp: Nhóm sách này sẽ giúp các nhà quản lý hiểu được các chiến lược và phương pháp cải tổ doanh nghiệp, chẳng hạn như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tái cấu trúc tổ chức, v.v.

#1 - Nhóm sách về văn hóa nền tảng cho doanh nghiệp

1. Tốc độ của niềm tin (The Speed of Trust)

• Tác giả: Stephen R. Covey và Rebecca R. Merrill

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Niềm tin là nền tảng của mọi mối quan hệ thành công, cả trong kinh doanh lẫn cuộc sống cá nhân. Khi bạn xây dựng được lòng tin trong tổ chức, các chi phí sẽ giảm và hiệu quả kinh doanh sẽ được nâng cao. Kết quả = (Chiến lược + Thực thi) x Niềm tin. Niềm tin càng cao, kết quả càng nhanh và nhiều hơn.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên bán hàng và bất kỳ ai muốn cải thiện các mối quan hệ của mình.

2. Cách tân để thắng: Mô hình A-đến-F (Winning At Innovation: The A-to-F Model)

• Tác giả: Fernando Trías de Bes & Philip Kotler

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Sáng tạo là chìa khóa để thành công trong kinh doanh. Mô hình A-đến-F cung cấp một lộ trình rõ ràng để các doanh nghiệp có thể phát triển và triển khai các ý tưởng sáng tạo thành công.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên nghiên cứu và phát triển và bất kỳ ai muốn tìm hiểu thêm về đổi mới.

3. Quản trị bằng văn hoá

• Tác giả: Giản Tư Trung

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Văn hóa doanh nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công của doanh nghiệp. Một nền văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ có thể giúp doanh nghiệp thu hút và giữ chân nhân tài, tăng cường sự gắn kết của nhân viên và cải thiện hiệu suất làm việc.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên nhân sự và bất kỳ ai muốn tìm hiểu thêm về quản trị doanh nghiệp.

#2 - Nhóm sách về Kỹ năng nền tảng cho Lãnh đạo và Quản lý 

4. Tâm thức lãnh đạo (The mind of the leader)

• Tác giả: Rasmus Hougaard, Jacqueline Carter

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Lãnh đạo không chỉ là một chức danh hay vị trí, mà còn là một tư duy và cách sống. Cuốn sách khám phá những đặc điểm và phẩm chất của những nhà lãnh đạo thành công, giúp độc giả hiểu được cách họ suy nghĩ, hành động và đưa ra quyết định.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, những người có tham vọng trở thành lãnh đạo và bất kỳ ai muốn phát triển bản thân.

5. 06 thực hành thiết yếu để quản trị đội ngũ (The 6 Critical Practices For Leading A Team)

• Tác giả: Todd Davis, Victoria Roos Olsson, Scott Jeffrey Miller

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Quản lý đội ngũ là một kỹ năng quan trọng đối với bất kỳ nhà lãnh đạo nào. Cuốn sách cung cấp một lộ trình rõ ràng gồm 6 bước để giúp các nhà quản lý xây dựng và lãnh đạo các đội ngũ hiệu quả cao.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà quản lý, lãnh đạo nhóm, những người có tham vọng trở thành quản lý và bất kỳ ai muốn cải thiện kỹ năng quản lý đội ngũ của mình.

#3 - Nhóm sách về Vận hành hiệu quả

6. 04 nguyên tắc thực thi (The 4 Disciplines of Execution)

• Tác giả: Sean Covey, Chris McChesney, Jim Huling

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Thực thi chiến lược là một trong những thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp. Cuốn sách cung cấp một khuôn khổ gồm 4 nguyên tắc để giúp các doanh nghiệp vượt qua thách thức này và đạt được mục tiêu chiến lược của mình.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và bất kỳ ai muốn cải thiện khả năng thực thi chiến lược của mình.

7. Thẻ Điểm Cân Bằng (The Balanced Scorecard)

• Tác giả: David P.Norton, Robert S.Kaplan

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Thẻ Điểm Cân Bằng là một công cụ quản lý hiệu suất giúp các doanh nghiệp đo lường và đánh giá hiệu quả hoạt động của mình trên bốn góc độ: tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ và học tập & phát triển.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và bất kỳ ai muốn tìm hiểu thêm về Thẻ Điểm Cân Bằng và cách sử dụng công cụ này để cải thiện hiệu suất doanh nghiệp.

8. Bản đồ chiến lược (Strategy Map)

• Tác giả: Robert S. Kaplan, David P. Norton

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Bản đồ chiến lược là một công cụ trực quan giúp các doanh nghiệp thể hiện mối quan hệ giữa các mục tiêu chiến lược, sáng kiến chiến lược và các thước đo hiệu suất chính (KPI).

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và bất kỳ ai muốn tìm hiểu thêm về Bản đồ chiến lược và cách sử dụng công cụ này để xây dựng và thực hiện chiến lược doanh nghiệp.

#4 - Nhóm sách về cải tổ doanh nghiệp 

9. Tái tạo tổ chức (Reinventing organizations)

• Tác giả: Frederic Laloux

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Cuốn sách khám phá những mô hình tổ chức mới đang nổi lên trên thế giới, được tác giả gọi là "các tổ chức tiến hóa". Những tổ chức này có đặc điểm là tự quản, linh hoạt và thích ứng cao, giúp chúng có thể phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy biến động hiện nay.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và bất kỳ ai quan tâm đến tương lai của công việc và tổ chức.

10. Cải tổ doanh nghiệp trong thời đại số (Rethinking & transforming your business in Digital age)

• Tác giả: David L. Rogers

• Tóm tắt ý tưởng chủ đạo: Cuốn sách cung cấp một lộ trình rõ ràng để các doanh nghiệp có thể chuyển đổi thành công trong thời đại số. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một nền văn hóa đổi mới, phát triển các mô hình kinh doanh mới và sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị cho khách hàng.

• Cuốn sách phù hợp cho: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và bất kỳ ai muốn tìm hiểu thêm về chuyển đổi số và cách thức để doanh nghiệp của mình có thể thích ứng và phát triển trong thời đại số.

Tạm kết:

Dịp Tết Nguyên đán là thời gian lý tưởng để các nhà quản lý tạm gác lại những bộn bề công việc và dành thời gian để đọc sách, học hỏi và trau dồi kiến thức. 10 cuốn sách được gợi ý trong bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những góc nhìn mới mẻ, những công cụ hữu ích và những bài học kinh nghiệm quý báu để bạn có thể dẫn dắt doanh nghiệp của mình đạt được những thành công mới trong năm tới.

Hãy dành thời gian đọc những cuốn sách này và áp dụng những kiến thức và kỹ năng mà bạn học được vào thực tế để nâng cao năng lực quản lý của mình. Chúc bạn một năm mới thành công và thịnh vượng!

1 - Tăng trưởng (Grow) khác với mở rộng quy mô (Scale)

Chiến lược tăng trưởng doanh nghiệp có hai khái niệm chính là "Grow" và "Scale", tuy chúng có mục tiêu tương tự là phát triển doanh nghiệp, nhưng lại có sự khác biệt về phạm vi và quy mô.

Grow (Tăng trưởng)

Grow là khái niệm thể hiện việc mở rộng và gia tăng doanh thu, lợi nhuận và quy mô hoạt động hiện tại của doanh nghiệp. Chiến lược Grow tập trung vào việc phát triển các hoạt động hiện có của doanh nghiệp để tăng doanh thu và lợi nhuận. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng thị trường, tăng cường chiến dịch marketing và quảng cáo, tăng cường quan hệ khách hàng, phát triển sản phẩm và dịch vụ mới, và nâng cao chất lượng và hiệu suất hoạt động.

Mục tiêu chính của chiến lược Grow là tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận trong quy mô hiện tại của doanh nghiệp một cách ổn định và bền vững. Điều này có thể đi kèm với việc mở rộng đội ngũ nhân viên và cơ sở hạ tầng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.

Tăng trưởng là quá trình cải thiện sản phẩm, gia tăng lợi nhuận, tối ưu hoá nguồn lực hiện có để tăng trưởng. Khi tăng trưởng kịch trần, chúng ta mới nên nghĩ đến mở rộng. 

Scale (Mở rộng quy mô )

Scale là khái niệm chỉ việc mở rộng và phát triển quy mô của doanh nghiệp một cách nhanh chóng và hiệu quả. Chiến lược Scale tập trung vào việc tạo ra mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng và tái tạo trên quy mô lớn. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, quy trình làm việc rõ ràng và tổ chức hiệu quả để đảm bảo sự mở rộng có thể diễn ra một cách suôn sẻ và không gặp rào cản lớn.

Mục tiêu chính của chiến lược Scale là tăng trưởng quy mô doanh nghiệp một cách nhanh chóng và có khả năng tái tạo trên các thị trường mới, với sự tăng trưởng không chỉ ở mức tuyến tính mà là ở mức đa tuyến tính. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng vào các khu vực mới, thị trường quốc tế, xây dựng hệ thống phân phối rộng lớn, và tạo ra một mô hình kinh doanh có thể được nhân bản một cách hiệu quả.

Mở rộng nghĩa là bạn phải thay đổi trọng tâm của doanh nghiệp, từ việc tập trung nghiên cứu phát triển và hoàn thiện sản phẩm sang việc mở rộng thị phần nhanh chóng. Có nghĩa là lúc đó sản phẩm của bạn phải đạt tới độ hoàn chỉnh, có khả năng nhân rộng và ổn định cao.

2 - Sự đánh đổi của mở rộng

Khi mở rộng quy mô, chính là lúc bạn đánh đổi. Các mục tiêu khác như thiết lập văn hoá công ty, đào tạo nhân viên, chuẩn hoá quy trình cũng phải tạm gác lại. Nghĩa là những công việc này đã phải chuẩn bị từ trước đó rồi.

Hãy cùng tham khảo ví dụ một số mô hình công ty nổi tiểng như Uber, Google, sản phẩm Iphone… để hiểu rõ hơn về khả năng mở rộng (scalability) trong nội bộ lẫn bên ngoài thị trường.

• Các sản phẩm với nền tảng công nghệ như Google Search, Uber… sẽ rất dễ dành trong khả năng mở rộng, cả bên trong nội bộ lẫn bên ngoài thị trường.

• Các sản phẩm với mô hình vận hành đòi hỏi nguồn lực, cơ sở vật chất như mô hình dịch vụ resort, sẽ khó khăn trong việc mở rộng quy mô.

Là một nhà sáng lập, ai cũng muốn công ty mình phát triển. Nhưng hãy tự hỏi xem, lúc này công ty bạn cần tăng trưởng hay cần mở rộng?

3- Lộ trình từ tăng trưởng đến mở rộng.

Kết hợp giữa Grow và Scale là một chiến lược tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững cho một công ty khởi nghiệp.

Đầu tiên, công ty có thể tập trung vào việc Grow bằng cách phát triển sản phẩm hoặc dịch vụ hiện tại của mình, nâng cao chất lượng và hiệu suất hoạt động, và tăng cường quan hệ khách hàng. Điều này giúp công ty tăng doanh thu và lợi nhuận từ cơ sở khách hàng hiện có và tạo ra sự ổn định trong hoạt động kinh doanh.

Đồng thời, công ty cũng có thể áp dụng chiến lược Scale để mở rộng quy mô hoạt động. Công ty có thể tìm kiếm các cơ hội mở rộng thị trường mới, đầu tư vào hệ thống phân phối rộng lớn, xây dựng cơ sở hạ tầng và tăng cường khả năng quản lý. Điều này giúp công ty mở rộng quy mô hoạt động và tiếp cận các thị trường mới, tăng cường khả năng cạnh tranh và tạo ra tốc độ tăng trưởng nhanh chóng.

Hình dưới đây là một ví dụ đơn giản cho quá trình kết hợp Grow và Scale.

Nhưng dù là tăng trưởng, hay mở rộng, doanh nghiệp sẽ cần có một tầm nhìn và mục tiêu cụ thể thông qua các yếu tố:

- Xác định một mục tiêu cụ thể cho doanh nghiệp : lợi nhuận nhanh, hay bền vững.. hay sự hiện diện trên thị trường.

- Xác định phân khúc thị trường: Xác định từng phân khúc thị trường mà bạn muốn thâm nhập và chinh phục. Bạn không cần chinh phục thị trường ngay lập tức mà hoàn toàn có thể mở rộng thị trường trong tương lai.

- Tính toán mức tăng trưởng tiềm năng có thể đạt được: Nghiên cứu tiềm năng của lĩnh vực mà công ty đang kinh doanh

- Tạo một khung thời gian thực tế, cụ thể cho mục tiêu

- Viết ra tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi.

4 - Trao quyền để thúc đẩy tăng trưởng & mở rộng.

Để tăng trưởng hay mở rộng, nhà sáng lập sẽ phải biết trao quyền. Để trao quyền, hãy nhớ 6 yếu tố này.

1/ Đừng cho rằng mình biết hết.

2/ Luôn tin rằng quyết định sẽ tốt hơn nếu có người khác đóng góp.

3/ Luôn tự hỏi bản thân, ai sẽ là người cố vấn tốt nhất cho mình.

4/ Truy suất dữ liệu khi cần ra quyết định

5/ Uỷ quyền ra quyết định cho càng nhiều người càng tốt.

6/ Thường xuyên cập nhật thông tin về kết quả từ những quyết định mà cấp dưới của bạn đã thực hiện

Xây dựng một hệ thống vận hành linh hoạt, tạo điều kiện cho quá trình trao quyền

Một trong những yếu tố cuối cùng của tăng trưởng, đó là thiết lập được một hệ thống vận hành công ty tốt, thông qua 3 lưu ý sau:

1/ Đầu tiên hãy kiểm tra những công việc thực tế mà nhân viên của bạn phải làm. Điều chỉnh bảng mô tả công việc sao cho phù hợp. Hãy xem xét công ty có bị thiếu vị trí quan trọng. Ngay cả khi chưa cần, cũng cần viết chúng vào biểu đồ tổ chức để bổ sung khi cần.

2/ Làm rõ chuỗi chỉ huy: công ty của bạn có phân cấp rõ ràng không, mỗi nhân viên có đang báo cáo cho một người cụ thể hay không?

3/ Đừng bao giờ quên, thông tin và dữ liệu là nhựa sống của công ty. Xây dựng cơ sở dữ liệu chung, ai cũng có thể truy cập, học hỏi từ các case thực tế của doanh nghiệp.

Tạm kết:

Kết hợp giữa Grow và Scale đòi hỏi công ty có sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh chóng với thay đổi trong môi trường kinh doanh. Công ty cần tạo ra một mô hình kinh doanh linh hoạt và có khả năng mở rộng, đồng thời duy trì sự tập trung vào chất lượng sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Ngoài ra, công ty cần quản lý tài nguyên và rủi ro một cách cẩn thận khi áp dụng cả hai chiến lược này. Điều này bao gồm việc đánh giá và lựa chọn các cơ hội phát triển phù hợp, quản lý nguồn lực tài chính, nhân sự và hạ tầng, và đảm bảo sự kiểm soát và đo lường hiệu quả của các hoạt động tăng trưởng.

Tóm lại, việc kết hợp giữa Grow và Scale cho phép công ty khởi nghiệp đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng và bền vững. Grow giúp tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận từ hoạt động hiện tại, trong khi Scale tạo ra khả năng mở rộng và nhân bản trên quy mô lớn.

Các bạn có thể tìm đọc thêm cuốn sách "Do Scale: A Road Map to Growing A Remarkable Company" là một cuốn sách của tác giả Les McKeown, được xuất bản vào năm 2019. Cuốn sách này tập trung vào việc xây dựng và phát triển một công ty đáng chú ý và thành công.

Cuốn sách bắt đầu bằng việc giải thích về khái niệm "Scale" và tầm quan trọng của việc phát triển công ty một cách bền vững. Tác giả nhấn mạnh rằng việc scale một công ty không chỉ đơn giản là tăng kích thước, mà còn liên quan đến việc tăng cường sức mạnh cạnh tranh, tạo ra giá trị và duy trì sự phát triển dài hạn.

Cuốn sách chia ra thành nhiều phần, mỗi phần tập trung vào một khía cạnh cụ thể của việc scale một công ty.

Chúc các bạn một năm 2024 tăng trưởng và mở rộng mạnh mẽ.

• Khi khởi sự một công việc, một công ty, tổ chức… người ta thường đặt ra câu hỏi “Sứ mệnh và tầm nhìn của tổ chức là gì?”

• Hay một số người thường hỏi: Sứ mệnh có trường hay tầm nhìn có trước? 

• Hoặc sự khác biệt cơ bản khi đưa ra một tuyên bố về tầm nhìn và sứ mệnh là như thế nào?

Mời mọi người cùng tham khảo một số góc nhìn về điều này, trích từ cuốn Quản trị bằng văn hóa của tác giả Giản Tư Trung, nhà sáng lập và hiệu trưởng trường doanh nhân PACE.

Tầm nhìn hay có thể gọi là hoài bão, khát vọng.. là mục tiêu, vị thế mà doanh nghiệp muốn đạt được trong một khoảng thời gian xác định; có thể là 1 năm, 3 năm, 5 năm, hàng chục năm. Tầm nhìn trả lời 2 câu hỏi.

(1) Doanh nghiệp sẽ đạt được vị thế gì, trong thời gian bao lâu?

(2) Doanh nghiệp muốn đạt được điều gì? 

Sứ mệnh là lý do ra đời, tồn tại, lẽ sống của doanh nghiệp. Sứ mệnh trả lời 2 câu hỏi.

(1) Doanh nghiệp tồn tại để làm gì?

(2) Doanh nghiệp mang lại giá trị cho ai, và bằng cách nào?

Sự khác biệt cơ bản giữa tầm nhìn và sứ mệnh đó là, tầm nhìn là ta muốn có một cái gì đó (cho bản thân mình) - một mong ước đầy thực dụng (vì mình); còn sứ mệnh là ta mang một lý tưởng gì đó (cho người khác). 

Hãy lấy ví dụ của một người bán bánh. Anh ta bán bánh vì mong muốn kiếm tiền - một mong muốn thực dụng, vì mình. Nhưng làm sao để công việc bán bánh của anh ta kiếm được nhiều tiền? Anh ta phải bán thật nhiều bánh, bánh phải có chất lượng tốt, ngon, vệ sinh, dịch vụ tốt, giá cả tốt. Vậy nên anh ta phải dồn tâm sức để tạo nên những chiếc bánh ngon, phải dành tâm huyết để tạo nên dịch vụ khách hàng tốt… 

Vậy thì anh ta đang vì ai? Câu trả lời là cả hai. Vừa vì mình: muốn phát triển công việc làm bánh và kiếm tiền;  vừa vì người: muốn mang đến khách hàng những chiếc bánh ngon với dịch vụ tốt. 

Vậy người kinh doanh khôn ngoan là người thực dụng hay lý tưởng? Câu trả lời là, người kinh doanh không ngoan là người vô cùng lý tưởng (vì người); và cũng cực kỳ thực dụng (vì mình). 

Bởi lẽ “thực dụng khôn khoan” và “lý tưởng thực tế” thì không mâu thuẫn mà còn bổ trợ cho nhau. Chỉ có thực dụng ngu ngốc và lý tưởng sáo rỗng thì mới luôn mâu thuẫn nhau.

Chính Adam Smith, người được xem là cha đẻ của kinh tế học hiện đại cũng đã nói một câu nổi tiếng với ý tưởng tương tự “Khi ta có một bữa ăn ngon, không phải nhờ vào lòng tốt của người bán thịt, bán rượu hay người làm bánh; mà là do sự tư lợi, hay ích kỷ của họ.”

Tư lợi, hay ích kỷ trong trường hợp này thể hiện cho sự thực dụng, tìm kiếm thặng dư cho bản thân mình của công việc kinh doanh; chứ không hề mang nghĩa xấu xí, đáng phê phán. 

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU BẰNG “TỐC ĐỘ CỦA NIỀM TIN” Bất kỳ doanh nhân nào cũng mong muốn xây dựng được một thương hiệu (nhãn hiệu thương mại) cho doanh nghiệp và cho sản phẩm của mình.

Tuy nhiên, nếu như hiểu rằng “thương hiệu” là “cái hiệu được thương” thì cũng đồng nghĩa với việc xây dựng thương hiệu là một thách thức lớn đối với mọi doanh nghiệp. Bởi lẽ, muốn có cái “hiệu” (nổi tiếng) thì không khó, nhưng để cái “hiệu” đó được “thương” (uy tín) là điều không hề dễ dàng.

Và “Tốc độ của niềm tin” (Speed of Trust) là một trong số những cuốn sách hay nhất về cách thức xây dựng thương hiệu doanh nghiệp mà tôi từng biết.

Cuốn sách này chỉ ra rằng, muốn có thương hiệu uy tín (Trusted Brand) thì cần phải có một tổ chức đáng tin (Trusted Organization); muốn có một tổ chức đáng tin thì cần phải có đội ngũ đáng tin (Trusted Team); muốn có đội ngũ đáng tin thì cần phải có con người đáng tin (Trusted People).

Khi một người muốn được tin cậy bởi người khác (Trusted by Others) thì trước hết người đó phải có “tự trọng / sự đáng tin từ bên trong” (Self-Trust).

Nếu tự mình thấy mình không đáng tin thì sẽ không bao giờ có được sự tin cậy của người khác.

Ngược lại, khi mình thực sự có “Self-Trust” (có thiện căn và đức tin, có lương tri và phẩm giá ở bên trong con người mình) thì mặc nhiên mình sẽ nhận được sự tin cậy của người khác.

Như vậy, một thương hiệu uy tín (Trusted Brand) sẽ là hệ quả của những con người đáng tin (Trusted People), đội ngũ đáng tin (Trusted Team) và tổ chức đáng tin (Trusted Organization).

Nói cách khác, hành trình từ “Tự trọng cá nhân” (Self-Trust) đến “Thương hiệu tổ chức” (Trusted Brand) cũng chính là cách thức xây dựng thương hiệu hay nhất, hiệu quả nhất và bền vững nhất đối với mọi tổ chức và mọi doanh nghiệp.

Với phương cách độc đáo này, xây dựng thương hiệu không chỉ là công việc của bộ phận Marketing hay công việc của Ban lãnh đạo Công ty như lâu nay, mà đó còn là trách nhiệm thực sự của mỗi thành viên trong toàn tổ chức. Nói cách khác, mỗi nhân viên đều là người xây dựng thương hiệu công ty. Giá trị lớn nhất của doanh nghiệp không phải là “cái hiệu” mà là “cái hiệu được thương” (thương hiệu); Tài sản lớn nhất của doanh nghiệp không phải là con người, mà là con người đáng tin.

Và “đáng tin” không chỉ là “thương hiệu”, là “tài sản”, là “văn hóa” (văn hóa cá nhân, văn hóa tổ chức, văn hóa xã hội...), mà còn là “doanh thu”, là “chi phí” của doanh nghiệp. Bởi lẽ, khi có thương hiệu mạnh thì doanh thu sẽ tăng, chi phí sẽ giảm và hệ quả là lợi nhuận của doanh nghiệp cũng sẽ tăng nhanh và tăng bền vững.

Trích lời giới thiệu của ông GIẢN TƯ TRUNG - Tác giả sách “Đúng Việc - Một góc nhìn về câu chuyện khai minh”, Hiệu trưởng Trường Doanh Nhân PACE, Viện trưởng Viện Giáo Dục IRED.

Thực hành lãnh đạo bản thân khuyến khích mọi người sống với phương châm tự lãnh đạo. Nghệ thuật này chỉ dành cho những ai tin tưởng hoặc luôn mưu cầu và hy vọng rằng họ có thể sống một cuộc đời tích cực và hữu ích, đồng thời có thể giúp những người xung quanh đạt được những điều tương tự.

Càng ngày chúng ta càng nhận thấy rõ ràng ở mỗi giai đoạn trong cuộc đời không phải lúc nào chúng ta cũng có mọi người thân quen ở bên để ủng hộ và khuyến khích. 

Để vượt qua và chiến thắng những thử thách, chúng ta cần phát triển khả năng tự quan sát bản thân, khả năng tự tin, tự quản lý và khả năng kiên tâm để tỏa sáng nhất có thể, bất kể ta có ai ở bên để ủng hộ, động viên hay không.

Các đặc điểm của Lãnh đạo bản thân

Lãnh đạo bản thân là người tri túc: những người lãnh đạo bản thân chỉ cần lặng thầm tự đếm số bước mà họ đã đi để đến được mục tiêu. 

Dưới đây là 4 đặc điểm cơ bản của Lãnh đạo bản thân.

1 - Có sự tự nhận thức rõ ràng về bản thân và kiên định với mục tiêu

Bạn biết con đường của mình, bạn hành động dựa trên sự chính trực và chân thật, có ý thức rõ ràng kế hoạch của mình sẽ không làm tổn hại đến ai, đồng thời cẩn thận đến từng bước đi để thực hiện hóa những điều mình mong muốn trong đời.

2 - Tập trung trở thành phiên bản tốt hơn mỗi ngày.

Những nhà lãnh đạo bản thân tập trung vào việc họ có thể làm gì để trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình. Họ làm điều đó không phải để cạnh tranh với người khác ai vượt qua mọi người xung quanh, mà là để tập trung vào những điều họ có thể làm tốt nhất.

3 - Ủng hộ người khác theo đuổi mục tiêu của họ.

Những người lãnh đạo bản thân luôn ủng hộ những người xung quanh theo đuổi mục tiêu riêng của họ. Chính vì vậy, những người lãnh đạo bản thân có thể trở thành những người thầy tốt bởi vì họ là tấm gương cho những người xung quanh. Những người biết lãnh đạo bản thân hiểu rằng suy cho cùng, mỗi người đều phải tự trách nhiệm với cuộc sống của chính mình.

Mục tiêu của người lãnh đạo bản thân là tìm được sự tự hài lòng với bản thân, bất luận cuộc sống mang đến cho họ điều gì. Nói cách khác, động lực của những người lãnh đạo bản thân không nhất thiết là phải đạt được những mục đích hay thành tựu lớn lao, mà có thể là một điều gì đó sâu sắc và thực chất với bản thân họ.

4 - Có trách nhiệm với các bên hữu quan

Lãnh đạo bản thân còn là khả năng định hướng bản thân để sống có trách nhiệm biết chịu trách nhiệm và tập trung vào những gì tốt cho bản thân mà không tổn hại đến người khác. 

Đồng thời lãnh đạo bản thân cũng là cách đóng góp cho thế giới bằng cách tự gánh vác những gánh nặng của bản thân, bằng cách sống có trách nhiệm ít nhất là với chính mình, nhưng lý tượng hơn là truyền cảm hứng đến những người khác cũng sống có trách nhiệm với bản thân họ.

Tóm lại, lãnh đạo bản thân là một quá trình không ngừng nghỉ và cần được phát triển liên tục. Bằng cách phát triển khả năng tự quan sát, tự tin, tự quản lý và kiên tâm, chúng ta có thể đạt được mục tiêu của mình và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.

Trong cuộc gặp gỡ với các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam tại sự kiện The Makeover 2023, Andreas Ekström - diễn giả TED nổi tiếng đã chia sẻ chủ đề “7 ways to own the world” (tạm dịch 7 chiến lược làm chủ thế giới”. Ông đã mang đến một góc nhìn mới cho mỗi cá nhân về cách thức định hình tương lai của mình.

Dưới đây là những tóm tắt và đúc kết mà mình ghi chép lại từ buổi chia sẻ của Andreas Ekström

1 - Own our identity - Làm chủ nhân dạng

Trong xã hội số hóa hiện nay, khi mà tin giả, nhân dạng giả ngày một phức tạp hơn; thì việc làm chủ, xác thực nhân dạng và xây dựng thương hiệu cá nhân là vô cùng quan trọng.

Một ví dụ minh chứng là hiện nay có rất nhiều trang mạng xã hội như Facebook, Instagram, và LinkedIn, nơi chúng ta có thể xây dựng hồ sơ cá nhân và chia sẻ thông tin về bản thân. Tuy nhiên, không phải ai cũng xác thực được nhân dạng của mình trên các nền tảng này.

Việc xây dựng một danh tính đáng tin cậy không chỉ là vấn đề của cá nhân mà còn có tầm quan trọng đối với các tổ chức và doanh nghiệp. Khi một thương hiệu cá nhân hay một công ty có thể xây dựng một hình ảnh đáng tin cậy, họ tạo ra một tài sản vô giá - một danh tiếng mà không thể mua được bằng tiền.

Hãy nhớ rằng, nhân dạng của chúng ta chính là tài sản vô giá mà chúng ta sở hữu và kiểm soát, và điều này sẽ đóng góp vào sự thành công và phát triển cá nhân của mỗi người.

2. To own our time - Làm chủ thời gian.

Làm chủ thời gian và quyết định sử dụng nó vào việc gì là một kỹ năng quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Với lượng thông tin và tác vụ ngày càng gia tăng, chúng ta dễ dàng bị phân tán và mất tập trung. Tuy nhiên, nếu chúng ta biết cách sắp xếp và ưu tiên các hoạt động quan trọng, chúng ta có thể hiệu quả hơn trong công việc và đạt được thành công.

Ví dụ, thay vì tiêu thụ một cách vô hạn những tin tức và thông tin không cần thiết trên mạng xã hội, chúng ta có thể tạo ra một lịch trình và chỉ sử dụng mạng xã hội trong một khoảng thời gian nhất định mỗi ngày. Điều này giúp chúng ta tiết kiệm thời gian và tập trung vào những việc quan trọng hơn như học tập, làm việc, hoặc thư giãn.

Một nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng kỹ thuật quản lý thời gian như tạo ra danh sách việc cần làm và giới hạn thời gian cho từng hoạt động giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn và giảm stress. Điều này khẳng định rằng việc làm chủ thời gian không chỉ tạo ra một cuộc sống có tổ chức mà còn đem lại lợi ích tâm lý và vượt qua áp lực cuộc sống hiện đại.

3. Decide what we get to see - Quyết định những gì ta thấy và nghe.

Truyền thông, mạng xã hội và các thuật toán phân phối nội dung có khả năng kiểm soát những gì chúng ta nhìn thấy và nghe thấy. . Để tránh điều này, chúng ta cần phải có tư duy phản biện, chủ động tìm kiếm và xem xét thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

Truyền thông và mạng xã hội đã trở thành nguồn cung cấp thông tin chủ yếu cho chúng ta. Tuy nhiên, các thuật toán phân phối nội dung có thể ảnh hưởng đến những gì chúng ta thấy và nghe. Chúng có khả năng tạo ra một hộp thông tin hẹp, giới hạn quan điểm và thông tin mà chúng ta tiếp xúc. Điều này có thể khiến chúng ta rơi vào bẫy tư duy khuôn mẫu.

Ví dụ, nếu chúng ta thường xem những bài viết về một chủ đề nhất định, thuật toán có thể chỉ chọn hiển thị những bài viết tương tự, làm cho chúng ta không thấy được những quan điểm và thông tin khác.

Để tránh rơi vào bẫy tư duy khuôn mẫu, chúng ta cần có tư duy phản biện. Thay vì chỉ tin tưởng vào một nguồn tin duy nhất, chúng ta nên tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để có cái nhìn tổng quan và đa chiều. Chúng ta cũng nên xem xét, đánh giá tài liệu và nguồn tin trước khi chấp nhận và chia sẻ thông tin. Việc này giúp chúng ta hiểu rõ và phân tích thông tin từ nhiều góc độ khác nhau.

4. Be the link between people - Trở thành cầu nối giữa mọi người.

Hãy là cầu nối giữa mọi người, đưa ra những giải pháp kết nối và sắp xếp nguồn lực, cá nhân lại gần nhau và dễ kết nối hơn.

Trong thế giới ngày nay, các công ty, tổ chức thành công thường có một đặc điểm chung đó là: họ kết nối và sắp xếp để các nguồn lực, cá nhân trở nên dễ tiếp cận và tìm kiếm hơn.

Ví dụ , những công ty tiên phong như Uber, Lift đã thành công trong việc sắp xếp lại tài xế, xe và khách hàng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc di chuyển cá nhân.

Một ví dụ khác là Google, Facebook, đã sắp xếp và tổ chức thông tin trên internet, giúp hàng tỉ người dễ dàng tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và kết nối với nhau.

Các công ty này đã tạo ra những giải pháp hiệu quả để kết nối và sắp xếp con người và nguồn lực lại gần nhau, tạo nền tảng cho sự phát triển và tiện ích của cộng đồng.

5. Be the place where we talk - Kiến tạo không gian cộng đồng

Hãy tạo ra một môi trường mà người dùng có thể cùng nhau trao đổi thông tin. Hãy tạo ra cộng đồng, sỡ hữu không gian mà có thể giúp người dùng trao đổi, phát triển thông tin, đó chính là chìa khóa thành công của các doanh nghiệp hiện nay.

Ví dụ, chúng ta có thể xây dựng một nhóm cộng đồng cho phép những người cùng quan tâm đến một lĩnh vực nhất định gặp gỡ và chia sẻ tri thức của mình. Bằng cách tạo một không gian mở và chia sẻ kiến thức, cộng đồng sẽ được sở hữu các nguồn tài nguyên phong phú và thông tin chính xác.

Kết quả cuối cùng sẽ là việc trao đổi thông tin và ý kiến ​​giữa các thành viên trong cộng đồng sẽ tăng cường sự phát triển và thành công cho cả cá nhân lẫn doanh nghiệp.

6. Make money on money. Dùng tài sản tạo ra tài sản.

Nền tảng tài chính kỹ thuật số và nội dung dung số đang mở ra cơ hội lớn để tạo ra tài sản từ tài sản . Đầu tư vào những kênh tài chính phù hợp có thể giúp bạn tăng thu nhập và đảm bảo tài chính tương lai.

Ví dụ, một trong những phương thức phổ biến là đầu tư vào tài sản ảo, tài sản kỹ thuật số hay nội dung số. Tuy nhiên, cần phải nắm vững kiến thức và có chiến lược đầu tư phù hợp để đạt được thành công trong lĩnh vực này.

7. Think better about AI. Nghĩ về cách tận dụng AI

Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong cuộc sống và công việc của chúng ta. Hãy cập nhật thông tin về AI, hiểu rõ hơn về cách nó hoạt động và cách chúng ta có thể sử dụng công cụ này để cải thiện hiệu suất công việc và cuộc sống hàng ngày. Hãy nắm bắt cơ hội của AI và trở thành một phần của cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo.

Tạm kết

Bằng cách sở hữu danh tính, quản lý thời gian, đầu tư thông minh, kiểm soát thông tin, trở thành cầu nối, tạo ra không gian trò chuyện và hiểu về AI, chúng ta có thể phát triển bản thân và góp phần vào sự phát triển của thế giới xung quanh. Đó là 7 chiến lược mà các cá nhân, tổ chức nên tham khảo, suy nghĩ để đề ra những bước tiếp theo cho sự phát triển cá nhân, tổ chức của mình trong thời đại hiện nay. 

Những nguyên tắc trên đều góp phần vào việc nắm bắt thế giới xung quanh chúng ta, giúp chúng ta định hình và kiểm soát cuộc sống và công việc của mình. Hãy nhớ rằng, mặc dù những nguyên tắc này có thể hữu ích, nhưng chúng chỉ là công cụ để giúp chúng ta tiến lên phía trước.

Đọc full bài viết tại blog MyOKR.vn.

MyOKR.vn - Hiệu quả hơn, thành công hơn.

Xác định và tối ưu các chỉ số vận hành quan trọng của trong doanh nghiệp, startup.

Nếu bạn đang khởi nghiệp một doanh nghiệp, hay đang vận hành một doanh nghiệp trên đà ổn định, thì đây là những nhóm chỉ số quan trọng (key metrics), mà bạn cần quan tâm - đo lường - và xác định được các định mức cần thiết để tác động lên từng chỉ số. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp của bạn phát triển một cách cân bằng, bền vững, tránh được tình trạng "gi…

Read more

3 years ago · Hồ Đông Thụ

Nếu bạn đang khởi nghiệp một doanh nghiệp, hay đang vận hành một doanh nghiệp trên đà ổn định, thì đây là những nhóm chỉ số quan trọng (key metrics), mà bạn cần quan tâm - đo lường - và xác định được các định mức cần thiết để tác động lên từng chỉ số. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp của bạn phát triển một cách cân bằng, bền vững, tránh được tình trạng "giữa đường đứt gánh" lúc nào không hay.

Trong bài viết này, mình sẽ giải thích ngắn gọn về các thuật ngữ được nêu trong danh sách các chỉ số quan trọng trong hoạt động phát triển sản phẩm, vận hành và kinh doanh của một công ty.

1 - Nhóm chỉ số Hiệu suất hoạt động:

• CAC (Customer Acquisition Cost): Đây là chi phí trung bình mà một công ty phải chi trả để thu hút một khách hàng mới.

• CVR (Conversion Rate): Tỉ lệ chuyển đổi, tức là tỉ lệ khách hàng tiềm năng hoặc người truy cập trang web chuyển thành khách hàng thực sự.

• UPT (Units Per Transaction): Đây là chỉ số trung bình của số lượng sản phẩm hoặc đơn hàng mà khách hàng mua trong mỗi giao dịch.

• ROAS (Return of Ad Spend): Tỷ suất lợi nhuận từ chi tiêu quảng cáo. Nó đo lường giá trị mà một công ty nhận được từ việc đầu tư vào quảng cáo.

• ROI (Return on Investment): Lợi nhuận đầu tư, đo lường hiệu quả của một khoản đầu tư dựa trên tỷ lệ giữa lợi nhuận và chi phí đầu tư.

2 - Nhóm chỉ số về Người dùng:

• CRR (Customer Retention Rate): Tỷ lệ khách hàng trở lại là một chỉ số được sử dụng để đo lường mức độ khách hàng mà một doanh nghiệp giữ được trong một khoảng thời gian nhất định.

• CLV (Customer Lifetime Value): Giá trị khách hàng trong suốt thời gian hợp tác với công ty. Đây là số tiền trung bình mà một khách hàng đóng góp vào doanh thu trong suốt quãng thời gian sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ.

• AOV (Average Order Value): Giá trị trung bình của mỗi đơn hàng. Nó được tính bằng cách chia tổng doanh thu cho số lượng đơn hàng.

• DAU (Daily Active Users): Số lượng người dùng hoạt động trong một ngày cụ thể.

• MAU (Monthly Active Users): Số lượng người dùng hoạt động trong một tháng cụ thể.

3 - Nhóm chỉ số về Tài chính:

• Gross Margin: Tỷ suất lợi nhuận gộp, đo lường phần trăm lợi nhuận thu được sau khi trừ đi chi phí sản xuất.

• Profit Margin: Tỷ suất lợi nhuận, đo lường phần trăm lợi nhuận thu được sau khi trừ đi tất cả các chi phí, bao gồm cả chi phí sản xuất, quảng cáo và hoạt động kinh doanh khác.

• Cash Runway: Thời gian còn lại để sống, tức là thời gian mà một công ty có thể tiếp tục hoạt động với tài chính hiện có trước khi cạn kiệt nguồn vốn.

• Burn Rate: Tỷ lệ chi tiền một tháng, đo lường tốc độ mà một công ty tiêu thụ hoặc "đốt" tiền mỗi tháng.

• MRR (Monthly Recurring Revenue): Doanh thu tái diễn hàng tháng, đo lường tổng giá trị của các hợp đồng hoặc dịch vụ có thời hạn trong một tháng.

• ARR (Annual Recurring Revenue): Doanh thu tái diễn hàng năm, đo lường tổng giá trị của các hợp đồng hoặc dịch vụ có thời hạn trong một năm.

Các chỉ số này giúp công ty đánh giá hiệu quả hoạt động và tăng cường sự cạnh tranh trong thị trường. Bằng cách theo dõi và phân tích các chỉ số này, các doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định chiến lược và điều chỉnh hoạt động kinh doanh để đạt được hiệu quả tốt nhất.

Đối với nhóm chỉ số Hiệu suất hoạt động, CAC (Customer Acquisition Cost) giúp đo lường hiệu quả của chiến dịch tiếp thị và quảng cáo trong việc thu hút khách hàng mới. CVR (Conversion Rate) cho biết tỷ lệ chuyển đổi từ khách hàng tiềm năng thành khách hàng thực tế. UPT (Units Per Transaction) đo lường số lượng sản phẩm hoặc đơn hàng trung bình mà khách hàng mua trong mỗi giao dịch. ROAS (Return of Ad Spend) đánh giá lợi nhuận từ việc đầu tư vào quảng cáo. ROI (Return on Investment) xác định lợi nhuận đạt được từ mức đầu tư.

Trong nhóm chỉ số về Người dùng, CLV (Customer Lifetime Value) đo lường giá trị mà một khách hàng mang lại trong suốt thời gian sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ. AOV (Average Order Value) tính giá trị trung bình của mỗi đơn hàng. DAU (Daily Active Users) đo lường số lượng người dùng hoạt động trong một ngày, trong khi MAU (Monthly Active Users) đo lường số lượng người dùng hoạt động trong một tháng.

Với nhóm chỉ số về Tài chính, Gross Margin đo lường tỷ suất lợi nhuận gộp sau khi trừ đi chi phí sản xuất. Profit Margin xác định tỷ suất lợi nhuận sau khi trừ đi tất cả các chi phí. Cash Runway chỉ ra thời gian mà công ty có thể tiếp tục hoạt động dựa trên tài chính hiện có trước khi cạn kiệt nguồn vốn. Burn Rate đo lường tốc độ tiêu thụ tiền mỗi tháng. ARR (Annual Recurring Revenue) là tổng giá trị của các hợp đồng hoặc dịch vụ có thời hạn trong một năm. MRR (Monthly Recurring Revenue) là tổng giá trị của các hợp đồng hoặc dịch vụ có thời hạn trong một tháng.

Đối với mỗi chỉ số, quan trọng là công ty hiểu và theo dõi chúng để có cái nhìn tổng quan về hoạt động và hiệu suất kinh doanh. Bằng cách sử dụng các chỉ số này, công ty có thể xác định các lĩnh vực cần cải thiện và áp dụng các biện pháp để tăng cường hiệu quả kinh doanh và tối ưu hóa hoạt động của mình.

Trong thế giới kinh doanh ngày nay, phương pháp "Quản trị bằng mục tiêu" (Objective and Key Results - OKRs) đã trở thành một trong những phương pháp quản trị phổ biến và được áp dụng tại các tập đoàn hàng đầu thế giới như Google, Intel.

OKR là từ viết tắt của Objectives and Key Results, nghĩa là mục tiêu và kết quả then chốt. Đây là một phương pháp hiệu quả được nhiều tổ chức, doanh nghiệp sử dụng để quản lý mục tiêu.

Objective and Key Results (OKRs) không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp đạt được những mục tiêu cụ thể, mà còn có tác dụng rất lớn đối với nhân viên.

Điều này giúp tạo ra động lực và cảm giác gắn kết mạnh mẽ hơn với mục tiêu chung của công ty, đồng thời giúp tăng sự tự tin và sự hài lòng trong công việc.

Ngoài ra, việc thiết lập OKRs còn giúp nhân viên tự đánh giá bản thân và theo dõi tiến độ công việc của mình, từ đó đưa ra những điều chỉnh cần thiết để đạt được kết quả tốt nhất.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về OKRs và cách triển khai chúng trong Lark - một nền tảng tương tác cộng tác và quản lý công việc hàng đầu. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách OKRs có thể giúp doanh nghiệp của bạn đạt được mục tiêu và phát triển bền vững.

1 - Chuẩn bị nền tảng cho OKRs

Trong bài viết này, mình đang lấy ví dụ cho một công ty có quy mô vừa và nhỏ dưới 50 nhân sự.

Một buổi họp để triển khai OKRs cho công ty Thành phần tham gia: Ban quản lý công ty, CEO & trưởng của các phòng ban.

• Ban quản lý công ty, CEO: làm rõ Mission, Vission, Strategy, Objectives

• Trưởng các phòng ban: đóng góp ý kiến, xây dựng Key Results, Tasks và Mô tả công việc cụ thể cho các nhân sự liên quan của các phòng ban.

• Mission: Ý nghĩa tồn tại, mục đích, sứ mệnh của tổ chức.

• Vision: Tầm nhìn, định hướng dài hạn cho tổ chức.

• Strategy: Chiến lược kinh doanh phát triển trong một khoảng thời gian nhất định

• Objectives: Các mục tiêu ngắn hạn (Năm / Quý / Tháng) để tổ chức đạt được mục tiêu chiến lược đã đề ra

• Key Results: Bộ chỉ số đo lường - dẫn dắt tạo nên các kết quả cho Objectives.

• Projects / Tasks: Các dự án, công việc cụ thể ứng với các Key Results

• Bảng mô tả công việc: Bổ sung mô tả công việc cụ thể cho từng nhân sự liên quan, phụ trách các tasks / projects

2 - Các bước thiết lập OKRs

• Trong mô hình OKR, mục tiêu phòng ban và cá nhân được kết nối với mục tiêu cấp cao của công ty thông qua kết quả đo lường.

1. CEO quyết định Business Strategy và định vị ra các Objective & Key Results cho toàn công ty.

2. "Key result" của CEO chia nhỏ thành các "Objective" của các phòng, ban. Từ đó các phòng, ban định ra Key results đáp ứng Objective của phòng ban đó.

3. "Key result" của phòng ban, chia xuống thành Objective của các nhân viên. Từ đó từng nhân viên sẽ định ra Key results đáp ứng Objective của mình.

1. Top Down: CEO đưa xuống Company Vision, Business Strategy và các Objective cho toàn công ty.

2. Hợp tác: CEO và Trưởng các phòng ban cùng thảo luận để chọn ra các Objective & Key Results cho phòng ban.

3. Bottom Up: Các nhân viên của từng phòng ban sau khi được phổ biến về Objective & Key Results của phòng ban, sẽ tự đề xuất Objective & Key Results cho cá nhân để submit lên cho trưởng phòng review, sau đó submit lên CEO.

3 - Các lưu ý khi thiết lập OKRs

Đối với Objective:

• Mỗi cấp độ trong tổ chức (công ty, phòng ban và cá nhân) nên có 3 - 5 mục tiêu.

• Objective cần có đích đến rõ ràng (Ví dụ: mở rộng kinh doanh ra thị trường Trung Quốc) thay vì để mập mờ (Ví dụ: hướng tới mở rộng kinh doanh ra thị trường quốc tế).

• Objective thường được thiết lập vượt quá khả năng đạt được, và phải tạo cảm giác thách thức, khó khăn. Ví dụ, Google cho rằng đạt được 70% mục tiêu đã có thể coi là thành công; còn hoàn thành 100% mục tiêu thì coi là hoàn thành xuất sắc công việc.

Đối với Key Result: Nên có ít nhất 3 kết quả then chốt cho mỗi mục tiêu.

• Key Result cần phải đo đếm được (Ví dụ như: “Liên hệ với 10 nhà báo" thay vì “Phát triển quan hệ truyền thông với các nhà báo")

• Key Result cần miêu tả cụ thể sản phẩm đầu ra thay vì hành động đơn thuần (Ví dụ như: “Nộp báo cáo phễu chuyển đổi" thay vì “Phân tích hiệu suất của phễu chuyển đổi".

4 - Ví dụ minh họa

Ví dụ trong bảng OKRs các mục tiêu Quý 2/2023 của công ty X có 2 yêu cầu chiến lược và 6 Mục tiêu tương ứng.

• Yêu cầu chiến lược 1: Duy trì đà tăng trưởng của hoạt động kinh doanh hiện tại và đạt mục tiêu kinh doanh xxx Tỷ - sẽ có mục tiêu số 1, 2, 3, 4 tương ứng.

• Yêu cầu chiến lược 2: Phát triển các mảng sản phẩm kinh doanh mới - sẽ có mục tiêu số 5, 6 tương ứng.

Ví dụ: Với Objective 05 - Ra mắt sản phẩm Connected TV Advertising và đóng góp vào 10% doanh số của Quý 2

• Đối với cách liên kết này, Objective của các cấp độ dưới sẽ trở thành Key Result ở cấp độ cao hơn.

• Quá trình này tự lặp lại với mỗi bộ phận, từ bộ phận Sản xuất, bộ phận Marketing, bộ phận Kĩ thuật đến bộ phận Chăm sóc khách hàng, và tiếp tục lặp lại với mỗi cấp độ của bộ phận đó.

5 - Các bước thiết lập OKRs trên Lark OKRs

Lark OKRs cung cấp một bộ công cụ trực quan giúp doanh nghiệp hoạch định OKRs của toàn công ty, từng phòng ban, cá nhân theo chu kỳ hàng quý.

Thiết lập Goal:

• Bắt đầu với các Mục tiêu (Objective) lớn

• Sau đó mỗi Objective nên có từ 3 - 5 Key Results - kết quả đo lường trọng yếu.

• Tag và mention đồng nghiệp sẽ cùng bạn thực hiện Key Results nếu đó là một mục tiêu cần sự hợp tác.

• Lưu ý: 70-80% các Key Results của bạn nên thực hiện cùng người khác để thể hiện rõ tính gắn kết và phối hợp trong tổ chức khi thực hiện OKRs.

Mục Alignment:

Nơi thể hiện mối liên hệ giữa các mục tiêu của các cá nhân với nhau trong tổ chức.

6 - Cách đánh giá OKRs

• OKRs sẽ được chấm (scoring) trên thang đo từ 0.0 đến 1.0 vào cuối kỳ.

• Trong đó, 0 điểm là không thực hiện được phần nào của mục tiêu, từ 0.5-0.7 là đang đi đúng hướng hoàn thành mục tiêu và 1 điểm là hoàn thành.

• Dưới 0.5 không có nghĩa là thất bại: một mức điểm thấp có thể phản ánh mục tiêu quá cao hoặc nhân viên đang làm việc thiếu hiệu quả - dù hiểu theo cách nào, đây vẫn là một dữ liệu tốt để phân bậc nhân viên và thứ tự ưu tiên công việc cho phòng ban, cũng như để cải thiện công việc trong quý tiếp theo.

• Với mỗi Key Result được chấm điểm, điểm trung bình của các Key Result sẽ được dùng làm thang đo cho Objective

Ví dụ

Kết luận:

Trong bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu về Objective and Key Results (OKRs) và cách triển khai chúng trong nền tảng Lark. OKRs là một trong những phương pháp quản trị mục tiêu phổ biến nhất hiện nay, giúp doanh nghiệp đạt được những mục tiêu cụ thể và phát triển bền vững.

Ngoài ra, OKRs còn có tác dụng quan trọng đối với từng nhân viên, giúp họ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của công việc của mình đối với mục tiêu chung của công ty, tạo động lực và cảm giác gắn kết mạnh mẽ hơn với công ty.